Dawniej cegielnia, dziś najlepszy polski projekt. Akademia Muzyczna z prestiżową nagrodą
Kampus Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy, zaprojektowany przez pracownię plus3-architekci, zdobył 5-Star Award w konkursie European Property Awards 2026–2027, uzyskując tym samym tytuł najlepszego projektu w Polsce w kategorii „Public Service Architecture”. Otrzymał też status Regional Nominee, co oznacza, że zakwalifikował się do europejskiego etapu tego prestiżowego konkursu.
Otwarcie kampusu odbyło się jesienią 2025 roku. Kompleks ten łączy funkcje edukacyjne, pracy twórczej i życia kulturalnego – oprócz przestrzeni dydaktycznych i sal do ćwiczeń znalazły się tu również sale koncertowe przeznaczone dla publiczności. Obiekt powstał na terenie dawnej cegielni. Miejsce to przez lata pozostawało zapomniane i zaniedbane, nawet mimo bliskości centrum miasta. Inwestycja w Akademię Muzyczną stała się więc też impulsem do rewitalizacji całej okolicy.
Co ważne, a być może najważniejsze, podstawą koncepcji były konkretne oczekiwania społeczności Akademii, w tym wykładowców i studentów. Dotąd rozproszeni byli w kilku budynkach, zlokalizowanych w różnych częściach miasta. Teraz nowy kampus skupia wszystkie aktywności i funkcje pod jednym dachem.
Horyzontalna bryła, mimo monumentalnej skali i kubatury przekraczającej 160 tys. m3, została ukształtowana tak, by jej dynamika obserwowana z różnych perspektyw dopasowywała się do skali otoczenia.
„Od strony jeziorka i zaprojektowanego parku obiekt jest najniższy. Część administracji i akademików umieściliśmy wyżej i wycofaliśmy, by złagodzić skalę przestrzeni nad wodą i nadać jej ludzką skalę” – tłumaczy Krzysztof Bagiński, architekt z plus3 i współautor projektu. Nad brzegiem powstały też scena plenerowa oraz miejsca do rekreacji wśród zieleni.
Z kolei od strony ruchliwej ulicy Kamiennej budynek nabiera bardziej wielkomiejskiego charakteru i staje się naturalnym zwieńczeniem miejskiej osi kultury. „Kampus miał być silnym, ale nie przytłaczającym akcentem. Dlatego raz wybrzmiewa mocno, innym razem cicho wtapia się w otoczenie” – dodaje Katarzyna Głażewska, architektka i właścicielka pracowni plus3-architekci.
Na elewacji spotykają się szkło i cegła – przeszklenia przeplatają się z pionowymi pasami ceramiki. Szklane powierzchnie otwierają budynek na jezioro i park, a także wpuszczają do wnętrz światło. Elewacja celowo nie jest jednorodną taflą, to rozbity rytm lustrzanych i transparentnych elementów, reagujących na otoczenie: wodę, zieleń i ruch, dzięki czemu gmach staje się integralną częścią krajobrazu. Jak wyjaśniają autorzy projektu, inspiracją była muzyka i wibracje dźwięku unoszące się w przestrzeni.
Cegła to ukłon w stronę historii miejsca. „Zastosowaliśmy cegłę zarówno na elewacjach, jak i we wnętrzach, by zbudować spójność całego założenia. Ręcznie formowana, w odcieniu jasnoszarym, subtelnie akcentuje rytmikę bryły i architektoniczne detale. Reaguje na zmienne światło i tworzy zróżnicowane efekty światłocienia” – wyjaśnia Katarzyna Głażewska. We wnętrzach materiał ten pełni także funkcję akustyczną, bo sprzyja rozpraszaniu dźwięku i umożliwia uzyskanie efektu pogłosu zbliżonego do tego, który znany jest z architektury sakralnej.
Projekt kampusu musiał pogodzić dwa pozornie sprzeczne cele: zgromadzić wszystkie funkcje uczelni w jednym miejscu, a jednocześnie zapewnić każdej sali muzycznej ciszę i doskonałe warunki akustyczne. Budynek mieści ponad sto sal ćwiczeniowych, audytoria, bibliotekę, studia nagrań, Studio Dolby, akademiki, a przede wszystkim cztery sale koncertowe: symfoniczną, operową, kameralną i organową.
Dlatego każdą z sal zaprojektowano jako „box in box”, czyli jako osobną przestrzeń wyizolowaną od konstrukcji (ściany, sufity i podłogi każdego „pudełka” są elastycznie zawieszone lub oddzielone od głównej konstrukcji budynku), aby dźwięki nie przenikały między salami, a przestrzeń zachowała czystość akustyczną – tak niezbędną do nauki, jak i nagrań. Dodatkowo zastosowano warstwy tłumiące, w tym ciężkie maty gumowe i wełnę mineralną. Zamontowano też podwójne, akustyczne drzwi.
Wymagająca okazała się też wentylacja. Aby uniknąć tzw. przesłuchów, czyli przenoszenia dźwięku przez kanały powietrzne, dla sal koncertowych i nagraniowych zaprojektowano odrębne układy wentylacyjne. Nawet system wentylacji pod widownią, dostarczający powietrze spod każdego fotela, jest zaprojektowany tak, by nie generować najmniejszego szumu.
Kampus spełnia też najwyższe standardy zrównoważonego budownictwa. Budynek jest w dużej mierze samowystarczalny energetycznie, korzysta z odnawialnych źródeł energii i zaawansowanych technologii. Panele fotowoltaiczne i magazyn energii pozwalają gromadzić i wykorzystywać prąd w najbardziej efektywny sposób, a gruntowe pompy ciepła zapewniają naturalne ogrzewanie zimą i chłodzenie latem. Jedynie w skrajnych warunkach budynek korzysta ze wsparcia miejskiej sieci ciepłowniczej. Całkowicie zrezygnowano z wentylacji grawitacyjnej i otwieranych okien, a świeże powietrze dostarczane jest przez centrale wentylacyjne z odzyskiem ciepła. Klimatyzację zastosowano w miejscach, które generują nadmiar ciepła – takich jak serwerownie czy wentylatorownie – a odzyskana z nich energia ogrzewa garaże i klatki schodowe.
Nagroda European Property Awards 2026–2027 nie jest pierwszym wyróżnieniem tego projektu. Zdobył już m.in. Nagrodę Roku SARP 2026 w kategorii „Budynek kultury” czy Nagrodę Internautów w Nagrodzie Architektonicznej „Polityki” za 2025 rok.
