Nowa biblioteka Uniwersytecka w Białymstoku została otwarta

To pierwszy semestr akademicki od zakończenia budowy Biblioteki im. Jerzego Giedroycia w centrum nowego kampusu uniwersyteckiego. Architekci i konstruktorzy z biura projektowego DEMIURG Project zaprojektowali charakterystyczną pentagonalną bryłę z otwartym atrium, bawiąc się formą i badając możliwości modyfikacji typowego układu funkcjonalnego takich obiektów.

Autor: KK

Zdjęcia: Maciej Lulko

https://demiurg.com.pl/

Dodaj do ulubionych artykułów Usuń z ulubionych artykułów

Główny układ urbanistyczny kampusu, wraz z częścią wydziałów, został wybudowany w 2015 roku na podstawie projektu prof. Marka Budzyńskiego, na terenie byłych ogródków działkowych sąsiadujących z Rezerwatem przyrody Las Zwierzyniecki. Teren przeznaczony pod przyszłą bibliotekę zlokalizowano przy tzw. Placu Słonecznym – okrągłym obejściu obserwatorium astronomicznego.

Wytyczne Inwestora

W 2017 roku, na zlecenie Uniwersytetu w Białymstoku, projektanci z biura DEMIURG Project rozpoczęli prace nad projektem koncepcyjnym budynku. Obiekt miał zastąpić rozproszone dotąd archiwa i stworzyć przestrzeń odpowiadającą nie tylko obecnym, ale także przyszłym potrzebom pracowników i studentów. Inwestor, do rozpoczęcia prac, był przygotowany bardzo skrupulatnie. Wcześniej przeprowadził badania podobnych obiektów, na podstawie których opracował złożony i dosyć jednoznaczny program funkcjonalno-użytkowy. W procesie jego powstawania brali udział inspektorzy wszystkich branż, osoby odpowiedzialne za codzienną konserwację istniejących obiektów kampusu oraz sami pracownicy, studenci i pracownicy naukowi. Określono nie tylko parametry wszystkich pomieszczeń, ale m.in. wymagania klimatyczne dla przechowywania zbiorów oraz warunki wytrzymałościowe i jakościowe wszystkich wbudowywanych materiałów. Jak użytkownicy sami później przyznali, spodziewali się, że przy tak szczegółowych wytycznych, projekt w żaden sposób ich nie zaskoczy.

Koncepcja architektoniczna

Pod względem samej formy budynku, pomysł na pięciokątny kształt pojawił się szybko i był dla projektantów niejako oczywistą kontynuacją i podkreśleniem dotychczasowego układu urbanistycznego opierającego się na wycinkach koła. Rozwarty kąt pomiędzy ścianami zewnętrznymi przylegał do rozchodzących się promieniście uliczek i wykreślał budynek centralny o mocnym kształcie i zwartej bryle. Była to forma prosta, a w pewien sposób nawiązująca do archetypicznych starożytnych gmachów. 

Wyzwaniem było natomiast stworzenie układu funkcjonalnego w tak nietypowym kształcie. Przede wszystkim, 12 tysięcy metrów bieżących zbiorów bibliotecznych miało być składowanych na regałach przesuwnych, które wymagają pomieszczenia o prostokątnym kształcie, umożliwiającego równoległe rozmieszczenie szyn jezdnych. Należało także uwzględnić ewentualne powiększanie się magazynu i konieczność jego rozbudowy w przyszłości. Przy obliczonej wymaganej powierzchni pomieszczenia, rozrysowano kilkadziesiąt możliwości o różnych proporcjach i lokalizacji względem pięciokątnego kształtu zewnętrznych ścian. Ostatecznie jedna z propozycji pokrywała się z planowanym kształtem zewnętrznym budynku i umożliwiała przeprowadzenie wspólnych elementów konstrukcyjnych między kondygnacjami.

Centralne ustawienie magazynu było nie tylko symboliczne, ale i funkcjonalne. Wokół składnicy zlokalizowano wszystkie biura pracowników codziennie działających ze zbiorami, a sam magazyn przy mniejszej ilości ścian zewnętrznych był mniej narażony na zmiany temperatury, wilgotności oraz złamania kontroli dostępu. Z biur natomiast roztaczał się widok na całą otaczającą budynek roślinność. Widok z okien pracowników, chociaż może wydawać się sprawą drugorzędną, był dla architektów jednym z warunków funkcjonalnych. Zależało im, by osoby spędzające na kampusie najwięcej czasu, stały się beneficjentami realizacji idei projektu.

Jak można się także domyślić, sam zaproponowany układ funkcjonalny był dla bibliotekarzy dużym zaskoczeniem. Wszystkie badane współczesne biblioteki mają wyraźny podział na dwie części – jedną przeznaczoną dla pracowników oraz drugą dla czytelników. W obu obowiązują inne wymagania w zakresie nie tylko funkcjonalnym, ale także kontroli dostępu, sterowania klimatem czy obciążeń konstrukcyjnych. Cały, opracowany przed rozpoczęciem prac, program inwestycji oraz wstępne dyskusje, także skupiały się na takim podziale, rozumianym jako dwa oddzielne skrzydła obiektu połączone wspólnym holem.

Ostatecznie jednak architekci podjęli ryzyko, przenosząc poziomą oś funkcjonalną na płaszczyznę pionową. Zamiast dzielić budynek na skrzydła, na parterze skoncentrowano całą strefę dla pracowników oraz obszerny hol, z którego czytelnicy prowadzeni są dalej na piętro i antresolę. Taki nietypowy układ pozwalał maksymalnie wykorzystać światło słoneczne, odseparować akustycznie różne części budynku, w niewidoczny sposób zabezpieczyć zbiory przed wyniesieniem, ale także najefektywniej wykorzystać przestrzeń by wokół obiektu pozostawiono jak najwięcej miejsca na nowe nasadzenia. Tradycyjnie zabudowaną klatkę schodową i windę uzupełniono lekkimi i widocznymi schodami które nawiązują do kształtu budynku i łączą kolejne przestrzenie dla czytelników, od holu wejściowego, przez czytelnię, aż do sal pracy indywidualnej i grupowej.

Kulminacyjne miejsce doświadczania budynku przeniesiono z holu do czytelni, która jako miejsce faktycznego kontaktu ludzi ze zbiorami, miała mieć najbardziej reprezentacyjną rolę. Cała przestrzeń ma wysokość ponad 5 metrów i otwiera się na wewnętrzne przeszklone atrium. Ciąg okrągłych filarów wsuniętych do wnętrza pomieszczenia, zatraca granicę pomiędzy przestrzenią wewnątrz i na zewnątrz budynku. Był to także zabieg umożliwiający nieformalne powiększenie czytelni bez przekraczania, ściśle określonej przez Inwestora, maksymalnej powierzchni użytkowej.

W czytelni zaprojektowano także antresolę, zlokalizowaną przy zewnętrznych ścianach budynku, ponad otwartymi magazynami zbiorów. Wokół atrium zlokalizowano także salę konferencyjną, szkoleniową, a także ekspozycję gabinetu Prezydenta Ryszarda Kaczorowskiego. Wszystkie te pomieszczenia połączono wspólną komunikacją, z zachowaniem zasady, że przestrzenie dostępne dla wszystkich są zwrócone do otwartego środka, a te wykorzystywane celowo i objęte kontrolą dostępu znajdują się przy ścianach zewnętrznych. Atrium ma być sceną do spontanicznych wydarzeń, oddolnych inicjatyw, a także samego tworzenia więzi pomiędzy użytkownikami. Umieszczono na nim niewielką scenę z widownią, miejsce dla niskiej i pnącej roślinności oraz przestrzeń dla ruchomych mebli i ekspozycji.

Mimo tak obszernej funkcji, Architektom z pracowni DEMIURG Project zależało, by budynek był przyjazny dla użytkowników, a to oznacza w dużej mierze, możliwość łatwego odnalezienia się w otaczającej przestrzeni. Biblioteka nie jest labiryntem skomplikowanych korytarzy, długich ścieżek, którymi codziennie ludzie transportują książki, a zamiast tego organizmem z widocznym centrum, z którego cała komunikacja rozchodzi się jak w krwioobiegu.

Forma zewnętrzna

Zewnętrzna forma obiektu miała się przeplatać i uzupełniać z wewnętrzną dlatego monochromatyczne i kontrastujące barwy, uwydatniające geometryczny podział budynku, dominują także w środku. Oscylowanie tylko na odległych fragmentach skali szarości było zamierzone - przez nie budynek jest tłem dla otaczającego kontekstu. Zewnątrz prym wieść powinna naturalna roślinność, a wewnątrz różnokolorowe zbiory książek i mediów.

„Pozwoliliśmy sobie jednak na odrobinę symboliki, tworząc projekt elewacji budynku. Sąsiednie obiekty są od strony Placu Słonecznego wykończone lustrzanymi taflami, które odbijają okoliczną panoramę drzew. Postanowiliśmy zinterpretować otaczający krajobraz nowoczesnymi metodami, odbijając na elewacji nie tyle pełny wizerunek drzew, co ich geometryczne uproszczenie. Ten współczesny relief, o strukturze przypominającej komputerowy obraz lub wykres, jest na pograniczu świata tworzonego przez naturę oraz człowieka” – wyjaśnia Inga Rolek, Główna Architektka DEMIURG Project.

Elewacja frontowa była jednym z wielu elementów wpisujących się w kontekst otaczającej nowoczesnej architektury. Poprzednio zbudowane wydziały były ucieleśnieniem idei symbiozy technologii z lokalnym biomem. Architekci DEMIURG Project nie chcieli naśladować rozwiązań z poprzednich obiektów, ale za najbardziej szczere uznali zrozumienie i próbę własnej odpowiedzi na problemy, z którymi mierzyli się projektanci sąsiadujących budynków.

„Zamiast analizować sąsiednie budynki, cofnęliśmy się do artykułów z okresu tworzenia kampusu, pisanych przez autorów oraz prof. Marka Budzyńskiego. Dominowały w nich odniesienia do integrowania ludzi z naturą i to właśnie ten cel także sobie wyznaczyliśmy jako nadrzędny” – wyjaśniają architekci.

Zaprojektowano obiekt, w którym użytkowanie budynku nie miało kończyć się jedynie w zamkniętych ścianach, co było wyjątkowym wyzwaniem przy jednoczesnej konieczności zapewnienia bezpieczeństwa zbiorów. Od początku odrzucono wszelkie rodzaje grodzenia terenu, które zawsze stanowią elementy architektury wrogiej i ograniczającej. Postanowiono stworzyć teren wokół budynku, w sposób, który będzie przeplatał funkcjonalność z naturalnym krajobrazem. Retencjonowanie olbrzymich ilości wód opadowych rozwiązano poprzez zaprojektowanie kilkunastu płytkich stawów, które jednocześnie wpływają na lokalny mikroklimat, tworzą atrakcyjną przestrzeń do czytania na powietrzu, ale także będą źródłem wody dla lokalnych zwierząt. Drzewa pomiędzy nimi dadzą cień dla ludzi, ale także schronienie i nowe siedliska dla miejscowych ptaków. Nie zaprojektowano nawet tradycyjnych nowoczesnych mebli miejskich, a zamiast tego wyrastające z terenu w formie sof i leżanek ławki darniowe. Chociaż wszystkie zaprojektowane elementy, były w widoczny sposób dziełem człowieka, o czym przypominały geometryczne kształty, miały także stać się częścią naturalnego biomu i nie tylko być neutralne dla istniejącego otoczenia, ale wręcz działać na jego korzyść.

Proponowane dla Ciebie

Brak produktów w koszyku

+ Dodaj prenumeratę

Produkty brutto 0,00 zł

Produkty netto 0,00 zł

Aktywowano kupon:

Podsumowanie 0,00 zł

Przejdź do zamówienia

LABEL Magazine

LIVING Magazine



Polska licealistka stworzyła „kosmetyki” do walki z przemocą domową Lifestyle

Polska licealistka stworzyła „kosmetyki” do walki z przemocą domową

Przymusowa domowa kwarantanna to dla niektórych pułapka bez możliwości ucieczki. Ofiary przemocy domowej zostały zamknięte w swoich domach wraz z krzywdzącymi ich agresorami. Polska licealistka stworzyła niezwykłą inicjatywę, która ma pomóc walczyć z przemocą domową podczas epidemii.

IKEA stworzyła kolekcję dla zwierząt Dizajn

IKEA stworzyła kolekcję dla zwierząt

Właściciele kotów i psów dla swoich pupili są w stanie zrobić niemal wszystko. Zwierzęta zajmują nie tylko szczególne miejsce w sercach właścicieli, ale i w ich domach. Dlatego też IKEA stworzyła specjalną kolekcję dla psów i kotów...

Guggenheim udostępnia za darmo ponad 200 książek o sztuce Sztuka

Guggenheim udostępnia za darmo ponad 200 książek o sztuce

To nie lada gratka dla fanów sztuki. Muzeum imienia Solomona R. Guggenheima udostępniło ponad 200 książek i albumów o sztuce na swojej stronie internetowej. Zupełnie za darmo...

IKEA zmienia swoje logo Wnętrza

IKEA zmienia swoje logo

IKEA to jedna z najbardziej znanych meblowych marek świata. Kultowe są nie tylko produkowane przez szwedzką markę meble takie jak regał Billy czy też fotel POÄNG, ale także sama jej identyfikacja...

Polak uznany najlepszym na świecie twórcą fotografii czarno-białej Lifestyle

Polak uznany najlepszym na świecie twórcą fotografii czarno-białej

12 kwietnia ogłoszono wyniki prestiżowego Konkursu Fotograficznego One Eyeland na dziesięciu najlepszych twórców fotografii czarno-białej na świecie. Pierwsze miejsce zajął w nim polski fotograf Szymon Brodziak, potwierdzając tym samym swoje miejsce w światowej czołówce artystów zajmujących się...

Wielki powrót Muminków Lifestyle

Wielki powrót Muminków

Historia Muminków stworzona przez Tove i Larsa Janssonów w Finlandii uważana jest za dobro narodowe. Mała Mi, Migotka czy Włóczykij to postaci rozpoznawalne niemal w całej Europie. Teraz Muminki powracają, tym razem w formie animowanego serialu...

Ogromna wystawa Fridy Kahlo dostępna online za darmo! Sztuka

Ogromna wystawa Fridy Kahlo dostępna online za darmo!

Frida Kahlo to jedna z najbardziej charakterystycznych postaci świata sztuki XX wieku. Szerszej publiczności znana jest dzięki kultowemu już filmowi „Frida” z Salmą Hayek w roli głównej...

Polska restauracja otrzymała tytuł najpiękniejszej na świecie Wnętrza

Polska restauracja otrzymała tytuł najpiękniejszej na świecie

O tym, że polskie restauracje i kawiarnie mogą się pochwalić doskonałymi wnętrzami nie musimy nikogo przekonywać – wystarczy zajrzeć do naszego ostatniego albumu „Urban Guide”. Dla nieprzekonanych mamy jeszcze jeden argument: wrocławska restauracja zyskała ostatnio tytuł najpiękniejszej na...

Chińskie miasta widma Architektura

Chińskie miasta widma

Są ich dziesiątki a każde zamiast milionów zamieszkują „zaledwie” tysiące Chińczyków tworząc opustoszałe scenerie jak z apokalipsy. Miasta-widma Państwa Środka są przerażające i fascynujące za razem. Zobaczcie!

Poznańska restauracja zakazuje wstępu z dziećmi Lifestyle

Poznańska restauracja zakazuje wstępu z dziećmi

Właściciele poznańskiej restauracji Parma i Rukola Caffe &Ristorante zdecydowali się na wprowadzenie zakazu wstępu dzieci do lat 6. Swoją decyzję uzasadniają wizytą wyjątkowo trudnych klientów z dziećmi, po których sprzątanie restauracji zajęło co najmniej kilka godzin...

Aleksandra Woroniecka szefową mody paryskiego Vogue! Lifestyle

Aleksandra Woroniecka szefową mody paryskiego Vogue!

"Vogue” to jeden z najbardziej prestiżowych tytułów na świecie. Takich osób jak Anna Wintour, Grace Coddington, Carine Roitfeld czy też Emmanuelle Alt w świecie mody nikomu nie trzeba przedstawiać. Teraz do tego grona dołączyła Aleksandra Woroniecka...

Reakcja IKEA na pogryzione atrapy jabłek w Lublinie Lifestyle

Reakcja IKEA na pogryzione atrapy jabłek w Lublinie

Przy okazji otwarcia nowego sklepu IKEA w Lublinie głośno było o klientach, którzy nie mogli doczekać się otwarcia popularnego sklepu. Niektórzy z nich skusili się na porozstawiane na wystawach zielone jabłka, które okazały się atrapami...

700-metrowy apartament w Krakowie wystawiony na sprzedaż Wnętrza

700-metrowy apartament w Krakowie wystawiony na sprzedaż

Ten niezwykły apartament to z pewnością jedna z najbardziej wyjątkowych inwestycji w Polsce. Jego powierzchnia to aż 700 metrów kwadratowych, a za projekt wnętrza odpowiada paryska pracownia Gottesman - Szmelcman...

Wzruszająca reklama odrzucona przez adidas Lifestyle

Wzruszająca reklama odrzucona przez adidas

Młody student nakręcił reklamę adidasa, która stała się już internetowym hitem. Przed publikacją usiłował skontaktować się z marka, jednak po wysłaniu swojego video nie dostał żadnej odpowiedzi. Czy adidas przegapił najlepszą reklamę w swojej historii...

Polska marka tworzy fronty do szafek IKEA Dizajn

Polska marka tworzy fronty do szafek IKEA

Nieszablonowe fronty do szafek IKEA? Pisaliśmy już o takich inicjatywach jak Plykea (fronty ze sklejki) czy też o marce Superfront. Teraz nadszedł czas na polską firmę specjalizującą się w ty temacie - FRØPT...

Nowy katalog IKEA 2018 Dizajn

Nowy katalog IKEA 2018

Wielu z nas ma w domu katalog szwedzkiej sieci, a najwięksi miłośnicy marki czekają na niego już od miesięcy. Zobaczcie, co zaproponuje nam IKEA w nowym sezonie...

Polska firma wymyśliła dom, który złożysz w 3 dni! Architektura

Polska firma wymyśliła dom, który złożysz w 3 dni!

Dom, który jest tani, można go złożyć w trzy dni i na dodatek produkuje energię. Niemożliwe? Polski start-up udowadnia, że jednak możliwe...

Arka Koniecznego najlepszym domem świata według magazynu Wallpaper*! Architektura

Arka Koniecznego najlepszym domem świata według magazynu Wallpaper*!

Pracownia Roberta Koniecznego święci ostatnio same triumfy. Niedawno budynek Centrum Dialogu przełomy został wyróżniony tytułem „World Building of the Year 2016”, teraz doceniona została inna realizacja architekta...

Kolory Pantone na wiosnę-lato 2019 Dizajn

Kolory Pantone na wiosnę-lato 2019

Pantone to jedna z najpopularniejszych marek zajmujących się kolorami. Wybory koloru roku Pantone zawsze budzą duże zainteresowanie, nie tylko w świecie designu i mody. Zobaczcie, jaka paleta kolorystyczna będzie modna według amerykańskiego instytutu na wiosnę-lato 2019...

W razie przyjęcia zgłoszenia na twój adres e-mail zostanie wysłane potwierdzenie.
Label Magazine zastrzega sobie selekcję zgłoszeń.

Szanowni Państwo,
Ponieważ cenimy Państwa prywatność zwracamy się z prośbą o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz o wyrażenie zgody na przetwarzanie Państwa danych osobowych poprzez kliknięcie: „Zapoznałem się, wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych”. Możliwość wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych przysługuje Państwu w każdym czasie.
Informujemy Państwa, iż w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, używamy technologii, takich jak pliki cookie, służących do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści oraz analizowania ruchu na stronach i w Internecie.
Administratorem Państwa danych osobowych, czyli podmiotem decydującym o sposobie i celu przetwarzania danych osobowych jest spółka pod firmą Labelpunks Publishing House spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, ul. Jeziorowa 67R, 03-991 Warszawa, wpisana do Rejestru Przedsiębiorców, prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: 0000582223, NIP: 9522140360, REGON: 362811672.
W przypadku braku zgody na przetwarzanie Państwa danych osobowych prosimy o opuszczenie strony.
W razie wystąpienia jakichkolwiek pytań dotyczących przetwarzania danych osobowych prosimy o kontakt pod adresem daneoosowe@label-magazine.com. Szczegółowe informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych znajdą Państwo w zakładce polityka prywatności.

Zapoznałem się, wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych