Palais des Expositions w Charleroi - zwycięzca Nagrody Miesa van der Rohe 2026
Gdy mieszkańcy Charleroi zaczęli zapominać o istnieniu ogromnego gmachu przy zachodniej granicy miasta, jury European Union Prize for Contemporary Architecture przyznało jego autorkom nagrodę główną. Decyzja ogłoszona 16 kwietnia 2026 roku w Oulu wyróżniła projekt, który wchodzi w dialog z tym, co już było - monumentalnym kompleksem wystawienniczym z lat pięćdziesiątych.
Struktura z lat powojennych
Palais des Expositions zaprojektował w 1948 roku Joseph André, architekt odpowiedzialny za kilka znaczących budynków w Charleroi z okresu międzywojennego i powojennego. Gmach o powierzchni 60 000 m², zrealizowany na pochyłym terenie dawnej huty szkła, został oddany do użytku w 1954 roku jako część odbudowy przemysłowego regionu Pays Noir. Zawierał dwie monumentalne hale wystawiennicze - jedna z nich o prześwicie 60 metrów - oraz centralny hol z kopułami ze szklanej cegły i szeroką klatką schodową. Przez sześć dekad goszczono w nim międzynarodowe targi sztuki użytkowej, salony motoryzacyjne i wystawy psów, a w najniższych kondygnacjach funkcjonowało centrum sportowe z kręgielnią i kortami tenisowymi.
Transformacja jako archeologia budynku
Pracownie AgwA oraz architecten jan de vylder inge vinck - ta druga prowadzona przez profesora Jana De Vyldera - rozpoczęły transformację kompleksu w 2015 roku, kiedy wygrały konkurs. Proces trwał siedem lat. Zamiast typowej renowacji z przywróceniem dawnej świetności zdecydowały się na precyzyjną interwencję opartą na selektywnej rozbiórce.
Usunięto elewację centralnej hali, przekształcając ją w zadaszony półotwarty teren z tarasowymi poziomami. Południowe skrzydło przeznaczono na wielopoziomowy parking, co pozwoliło ograniczyć kubaturę wymagającą ogrzewania wyłącznie do części północnej. Parter, dotąd pozbawiony dostępu światła dziennego, przekształcono w zielony park - świetlny wewnętrzny ogród, który łączy różne kondygnacje budynku.
Jury podkreśliło, że nagroda została przyznana za inteligentną transformację ukazującą, w jaki sposób architektura może pracować z tym, co już istnieje, otwierając nowe możliwości przestrzenne, społeczne i materialne. W oficjalnym komunikacie zaznaczono, że tegoroczna edycja nagrody podkreśla architekturę angażującą się w istniejące struktury, przekształcającą ograniczenia w możliwości i stawiającą procesy naprawy, ponownego użycia i adaptacji w centrum współczesnej praktyki. Zwycięski Palais des Expositions - wybrany spośród 410 nominowanych realizacji z całej Europy - pokazuje, że rozbiórka może być równie ważnym narzędziem co budowa, a mniej rzeczywiście znaczy więcej.
Ceremonia wręczenia nagród odbędzie się 11 i 12 maja w Pawilonie Miesa van der Rohe w Barcelonie, w ramach programu EUmies Awards Days i Barcelona World Capital of Architecture. Dokumentację fotograficzną zwycięskiego projektu wykonał Filip Dujardin, fotograf architektury z Gandawy specjalizujący się w historii sztuki.
Zobacz też:
