Bez subtelności - świat według brytyjskiej artystki Jenny Saville

Gdyby Rubens żył w XXI wieku i zamienił barokowe dwory na kliniki chirurgii plastycznej, prawdopodobnie malowałby jak Jenny Saville. Brytyjska artystka, jedna z kluczowych postaci legendarnej grupy Young British Artists (YBAs), od dekad udowadnia, że w dobie cyfrowego retuszu i Instagrama, najbardziej fascynujące pozostaje to, co pod skórą.

Autor: IM

Opublikowano: 13.03.2026

Zdjęcia: Materiały prasowe

Wszystkie zdjęcia na licencji Fair Use WikiArt.org

Dodaj do ulubionych artykułów Usuń z ulubionych artykułów

Saville nie bawi się w subtelności. Jej płótna są ogromne, monumentalne, wręcz przytłaczające. Widz stając przed nimi, nie ogląda obrazu - on wchodzi w interakcję z ciałem, które zajmuje całą przestrzeń. To nie są jednak akty w klasycznym, estetyzującym wydaniu. Artystka portretuje fizyczność w sposób niemal topograficzny. Skóra na jej obrazach przypomina mapę pełną nierówności, sińców i fałdów.

Wszystko zaczęło się w latach 90., kiedy Charles Saatchi (ten sam, który wypromował rekina w formalinie Damiena Hirsta) wykupił całą jej dyplomową wystawę. Saville zaproponowała coś, czego ówczesny świat sztuki, zachłyśnięty konceptualizmem, bardzo potrzebował - powrót do rzemiosła i bezkompromisowego malarstwa olejnego. Zamiast jednak malować „ładne” modelki, Saville zaczęła studiować anatomię w sposób niemal medyczny. Obserwowała operacje plastyczne, analizowała, jak zmienia się ciało pod wpływem ucisku, grawitacji czy traumy.

To, co u Saville zachwyca najbardziej, to faktura. Ona nie maluje ciała, ona je rzeźbi w grubych warstwach impastu. Farba olejna w jej rękach staje się przedłużeniem tkanki. Widzimy pociągnięcia pędzla, które naśladują napięcie mięśni, i laserunki oddające przezroczystość naskórka. W jej pracach, takich jak słynne Strategy (South Face/Front Face/North Face) czy Plan, kobiece ciało odzyskuje swoją sprawczość - przestaje być obiektem męskiego spojrzenia, a staje się potężną, niemal architektoniczną bryłą.

Dziś Jenny Saville to jedna z najdrożej sprzedawanych żyjących artystek, ale jej sukces nie wynika z rynkowych spekulacji. Wynika z odwagi pokazywania nas takimi, jakimi jesteśmy - bez filtrów, za to z ogromnym szacunkiem do biologicznej prawdy. W jej obrazach jest coś pierwotnego i jednocześnie niezwykle nowoczesnego. To malarstwo, które chwyta za gardło i nie pozwala przejść obok siebie obojętnie.

Dla projektantów i architektów twórczość Saville to lekcja o skali, proporcjach i o tym, jak materiał i skala definiują przestrzeń.