Jak Monika Patuszyńska zamieniła błąd w metodę? Poznaj polską artystkę
Jej twórczość jest odważna, w pełni akceptuje przypadek i podważa ideę perfekcji. Monika Patuszyńska – artystka doceniona na międzynarodowej arenie, projektantka, kuratorka i członkini Międzynarodowej Akademii Ceramiki – konsekwentnie przekracza granice materiału, jakim jest ceramika.
Autor: MG
Zdjęcie główne: Monika Patuszyńska, wystawa Hold Me Tight, fot. Tomo Jarmush, dzięki uprzejmości Objekt Gallery
Tradycyjna metoda odlewania porcelany służy przede wszystkim produkcji powtarzalnych form. Monika Patuszyńska odwraca ten proces, który w jej rękach staje się narzędziem tworzenia obiektów wyjątkowych i unikatowych. Przyznaje, że jest uzależniona od porcelany i fascynuje ją wszystko, co upływ czasu ze sobą niesie.
Gest artystyczny Patuszyńskiej można odczytywać jako symboliczne – ale i dosłowne – zerwanie z przemysłowym ideałem. Artystka rozbija i rozcina gipsowe formy, by następnie złożyć je na nowo w nieoczywistą konfigurację. Nie maskuje powstałych w ten sposób szwów, krawędzi czy pęknięć – przeciwnie, eksponuje je jako pełnoprawne elementy kompozycji. Doświadczenie zdobyte w fabrykach porcelany doprowadziło ją do wniosku, że są one nieodłączną cechą materiału, wyrazem jego natury. Zamiast unikać problemów technologicznych, artystka świadomie je prowokuje.
Twórczość Moniki Patuszyńskiej jest natychmiast rozpoznawalna – jak pisał Noel Montrucchio, parafrazując słowa Bernoulliego o Newtonie, „lwa poznaje się po pazurze”. Według niego w przypadku polskiej artystki tym „pazurem” jest odwaga eksperymentu oraz bezkompromisowe podejście do materii.
Droga do porcelany
Monika Patuszyńska ukończyła w 1999 roku Wydział Ceramiki i Szkła Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu. Już na wczesnym etapie kariery zetknęła się z przemysłowym wymiarem projektowania – była ostatnią projektantką w Zakładach Porcelitu Stołowego w Pruszkowie oraz ostatnią prezydentką Międzynarodowego Sympozjum Ceramicznego „Porcelana Inaczej”. Doświadczenie pracy w fabryce na zawsze ukształtowało jej sposób myślenia o materiale.
W latach 2014–2016 pełniła funkcję dyrektorki artystycznej Instytutu Designu w Kielcach, a dzięki współpracy z nowojorskim biurem architekta Petera Marino jej prace trafiły do prestiżowych przestrzeni handlowych na świecie: od Maison Guerlain w Paryżu, przez butik Chanel w Singapurze, po słynny salon Tiffany & Co. w Nowym Jorku.
Międzynarodowe uznanie
Pozycję Patuszyńskiej na scenie artystycznej potwierdzają liczne nagrody i wyróżnienia. Otrzymała m.in. Master Prize na European Prize for Applied Arts w Mons, Prix de la Ville de Vallauris podczas Biennale w Vallauris oraz granty Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jej prace znajdują się w prestiżowych kolekcjach i przestrzeniach na całym świecie.
