Polska na Malcie. Silna obecność polskich artystów na Malta Biennale
Już 11 marca zainaugurowana zostanie edycja Malta Biennale 2026. To wydarzenie o ogromnym prestiżu, w którym polska kultura odegra jedną z głównych ról - nasz kraj znalazł się w elitarnym gronie zaledwie ośmiu państw zaproszonych do stworzenia własnego pawilonu narodowego. Przez ponad dwa miesiące, aż do 29 maja, polskie projekty będą więc współtworzyć artystyczny krajobraz wyspy.
Organizacja polskiej obecności na Malcie spoczęła w rękach Instytutu Adama Mickiewicza, który we współpracy z Galerią Bielską BWA przygotował ekspozycję w wyjątkowym miejscu - zabytkowych wnętrzach Fortu St. Elmo w Valletcie. To właśnie tam publiczność będzie mogła zanurzyć się w świecie wideoinstalacji "Archive of Hesitations" autorstwa Weroniki Zalewskiej. Pod opieką kuratorską Ady Piekarskiej artystka stworzyła dwukanałową opowieść o tym, jak kształtuje się nasza pamięć w dobie nieustannego szumu informacyjnego. Sercem projektu jest fikcyjny teleturniej o wymownym tytule „Everything Is Clear”.
Występują w nim postacie będące przekrojem polskiego społeczeństwa czasu transformacji - mechanik, bibliotekarka i młody przedsiębiorca - którzy muszą mierzyć się z pytaniami zadawanymi w języku angielskim. Ta bariera językowa oraz zmieniające się w trakcie gry reguły sprawiają, że w systemie nastawionym na „poprawne” odpowiedzi pojawiają się pęknięcia. Tytułowe wahanie przestaje być tu słabością, a staje się świadomym gestem oporu wobec presji natychmiastowych opinii.
Równolegle do telewizyjnego show, drugi kanał projekcji wyświetla archiwalne materiały z Wytwórni Filmów Oświatowych, tworząc spokojny, niemal medytacyjny rytm codzienności, który dopełniają animacje Mili Nowackiej i dźwięk autorstwa Szymona Gąsiorka. Inspiracją dla tej wielowarstwowej pracy były osobiste wspomnienia artystki z oglądania telewizji z babcią na początku lat 2000., gdy fragmentaryczne doświadczenia starszego pokolenia zderzały się z kolorową, ekspansywną kulturą rozrywki.
Polska energia na Malcie nie ogranicza się jednak wyłącznie do jednego punktu. W historycznej Zbrojowni Rycerzy w Birgu zagości pawilon tematyczny OmenaArt Foundation pod tytułem "Redefining. Polish-Ghanaian Textile Narratives". Wystawa zaprezentuje wielkoformatowe instalacje tekstylne, które są efektem artystycznego dialogu twórczyń z Polski - Marty Nadolle i Elizy Proszczuk - oraz Ernestiny Mansy Doku z Ghany. Kuratorka Natalia Bradbury połączyła te dwie pozornie odległe kultury poprzez uniwersalny język tkaniny, odwołując się do wielopokoleniowych tradycji tkackich i wspólnych ludzkich historii. Całość tej miękkiej, wizualnej narracji dopełni premierowa instalacja dźwiękowa polskiego kompozytora Mariusza Szypury.
