Streng. Wymazywanie.

Urodził się jako Henryk Streng, zmarł jako Marek Włodarski. Na świat przyszedł w 1898 r., ale dziś wiele źródeł mylnie podaje inny rok, 1903. Z perspektywy czasu może się to wydawać znamienne. Daty, imiona, miasta: Henryk Streng zmuszony był ukrywać tak wiele, że po śmierci Marka Włodarskiego nie wszystko udało się poprawnie przywrócić. Obszerna wystawa prac Henryka Strenga/Marka Włodarskiego otwiera się w piątek 5 lutego w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

Autor: MP

https://artmuseum.pl/pl

Dodaj do ulubionych artykułów Usuń z ulubionych artykułów

Przywracanie pamięci to skomplikowany proces. Tym bardziej, jeśli los jednostki staje się symbolem losu pokolenia. Wystawa “Henryk Streng / Marek Włodarski i modernizm żydowsko-polski” (5.02-9.05, Muzeum nad Wisłą ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 22 oraz online) nie będzie więc klasyczną wystawą monograficzną, a problemową prezentacją dorobku artystycznego Strenga / Włodarskiego i prac artystów o zbliżonej biografii. Historyk sztuki Piotr Słodkowski przygotował ekspozycję, której trzy główne wątki to lwowski modernizm, złożona tożsamość kulturowa oraz międzywojenna i powojenna sztuka społecznie zaangażowana.

Marek Włodarski, Pan z gramofonem, 1926, olej, płótno. Kolekcja Muzeum Narodowego w Warszawie © Copyright by Wilczyński Krzysztof / Muzeum Narodowe w Warszawie. 

Henryk Streng

Grę na skrzypcach porzucił na rzecz malarstwa, ale muzyka przenikała do jego prac. Studiował w Paryżu u Fernanda Legera, dużo malował, uczestniczył w wystawach zbiorowych. Kiedy  wrócił do rodzinnego Lwowa, zamieszkał przy ul. Balonowej. Okna jego mieszkania wychodziły na wiadukt kolejowy porośnięty trawą, gdzie w zielonej scenerii ćwiczyły orkiestry podwórkowe. Namalował wtedy m.in. “Czarodzieja przy zielonej skale” czy “Muzykantów”, których zobaczyć można na otwierającej się w piątek wystawie. Współtworzył “Artes”, grupę poszukującą nowych dróg dla sztuki. Tylko w latach 1930-1932 jego obrazy zobaczyć można było na 11 wystawach: we Lwowie, Krakowie, Warszawie, Tarnopolu czy Stanisławowie. Przyjaźnił się z Brunonem Schulzem i Deborą Vogel, był ważną postacią artystycznego Lwowa. Mówiono o nim “malarz ulicy”, był piewcą miasta i jego mieszkańców, barwnego życia, muzykantów, codzienności.  A potem przyszła wojna.

Marek Włodarski, Czarodziej przy zielonej skale, 1930, olej, płótno. Kolekcja Muzeum Narodowego w Warszawie © Copyright by Wilczyński Krzysztof / Muzeum Narodowe w Warszawie.

Wymazywanie

Walczył w Kampanii Wrześniowej, ale nie wiadomo dokładnie, gdzie. Wybuch wojny uruchomił proces “znikania” Henryka Strenga - wielu rzeczy badaczom do dziś nie udało się ustalić. Po walkach powrócił do ukochanego Lwowa. Malarz Stanisław Teisseyre wspomina - a jego świadectwo usłyszeć można podczas zwiedzania wystawy w Muzeum - że podczas sowieckiej okupacji Lwowa artyści tworzyli tzw. “wcierki”, czyli wielkich rozmiarów portrety propagandowe zamawiane na demonstracje. Robił tak też Streng. Kiedy miasto zdobyli naziści, przepadło wiele  przedwojennych obrazów Henryka Strenga. On sam trafił do obozu Janowskiego, a w 1942 r. w jednej z kamienic znalazł zamordowaną przyjaciółkę Deborę Vogel i jej rodzinę. Kolejne dwa lata spędził w ukryciu, za szafą w mieszkaniu artystki i działaczki “Żegoty”, Janiny Brosch. Ratował się malowaniem reprodukcji.

Marek Włodarski, Budowa radiostacji, ok. 1949, gwasz, rysunek. Kolekcja Muzeum Narodowego w Warszawie © Copyright by Wilczyński Krzysztof / Muzeum Narodowe w Warszawie.

Marek Włodarski

Z ukrycia wyszedł już jako Marek Włodarski. Usunął sygnaturę “Streng” z ocalałych prac. Poślubił Janinę Brosch i razem z nią przebił się w 1944 r. do Warszawy. Aresztowano go na ulicy w pierwszych dniach powstania. Trafił do Stutthof, gdzie nie przestawał tworzyć. Nawet w nieludzkich warunkach obozu pracował nad rysunkami i szkicami. Wiele z nich przedstawia Matkę Boską i je także - wraz z pracami innych więźniów obozowych - zobaczyć będzie można na wystawie. Prace wojenne, dotychczas uważane za mniej istotne dla twórczości Strenga / Włodarskiego, stały się centralnym elementem najnowszej ekspozycji. Piotra Słodkowski wyjaśnia: “doświadczenie wojny i zmiany tożsamości są kluczowe dla zrozumienia sztuki Strenga / Włodarskiego, a tematy jego prac obozowych znajdują kontynuacje w powojennej twórczości artysty”.

Marek Włodarski, Ulica, 1924, akwarela, papier, tektura. Kolekcja Muzeum Narodowego w Warszawie © Copyright by Dytkowski Marek H. / Muzeum Narodowe w Warszawie. 

“W środowisku artystycznym wszyscy mówili: Henio”

Po wojnie mieszkał w Warszawie, był profesorem stołecznej ASP. Dla przyjaciół malarza żydowskie pochodzenie profesora nie było tajemnicą, Wojciech Fangor wspominał: “w środowisku artystycznym wszyscy mówili: Henio”. Córka Włodarskiego o pochodzeniu ojca dowiedziała się, kiedy miała 24 lata. Dziś zaskakująca, podówczas taka sytuacja była powszechna. Wielu polskich Żydów, którzy przeżyli dzięki przybranej tożsamości, nie decydowało się na powrót do pierwotnego imienia i nazwiska w trosce o bezpieczeństwo swoich bliskich. Także Marek Włodarski chciał w ten sposób chronić dzieci.

Marek Włodarski, Lejący wino, 1927, olej, płótno. Kolekcja Muzeum Narodowego w Warszawie © Copyright by Wilczyński Krzysztof / Muzeum Narodowe w Warszawie.

Jako artysta był po wojnie autorytetem, nieustannie tworzył. Jego pracownia przy ul. Dąbrowskiego często pełna gości. Przychodzili Mieczysław Tomkiewicz, Marian Wnuk czy Henryk Stażewski. Czas prywatny spędzał przy sztalugach; córka wspomina go “z kredką, ołówkiem albo z pędzlem - zawsze”. Jak to możliwe, że tak ważny i płodny malarz nie miał po wojnie ani jednej wystawy indywidualnej? Włodarski był punktem odniesienia, ale sam pozostawał na uboczu. Jego twórczość w miarę upływu czasu stawała się coraz bardziej mroczna, niepokojąca, malowana przytłumioną gamą barw. “Sądy nieostateczne” (1957), “Nabożeństwo” czy “Rysunek IX” (oba: 1959) nie przypominają pełnych żywego koloru obrazów tworzonych w międzywojennym Lwowie. Trzeba było ponad pół wieku, by zrekonstruować historię i opisać twórczość Henryka Strenga / Marka Włodarskiego. W 2019 r. ukazała się przełomowa w tym temacie książka Piotra Słodkowskiego pt. “Modernizm żydowsko-polski. Henryk Streng / Marek Włodarski a historia sztuki”, dzięki której malarz wrócił do głównego nurtu badań i refleksji. Teraz w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie zobaczyć możemy wystawę, którą przygotował właśnie Piotr Słodkowski.

Wystawa „Henryk Streng / Marek Włodarski i modernizm żydowsko-polski”
Czas: 5 lutego - 9 maja 2021
Miejsce: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie oraz online
Kurator: Piotr Słodkowski


Proponowane dla Ciebie

Brak produktów w koszyku

+ Dodaj prenumeratę

Produkty brutto 0,00 zł

Produkty netto 0,00 zł

Aktywowano kupon:

Podsumowanie 0,00 zł

Przejdź do zamówienia

LABEL Magazine

LIVING Magazine



Polska licealistka stworzyła „kosmetyki” do walki z przemocą domową Lifestyle

Polska licealistka stworzyła „kosmetyki” do walki z przemocą domową

Przymusowa domowa kwarantanna to dla niektórych pułapka bez możliwości ucieczki. Ofiary przemocy domowej zostały zamknięte w swoich domach wraz z krzywdzącymi ich agresorami. Polska licealistka stworzyła niezwykłą inicjatywę, która ma pomóc walczyć z przemocą domową podczas epidemii.

IKEA stworzyła kolekcję dla zwierząt Dizajn

IKEA stworzyła kolekcję dla zwierząt

Właściciele kotów i psów dla swoich pupili są w stanie zrobić niemal wszystko. Zwierzęta zajmują nie tylko szczególne miejsce w sercach właścicieli, ale i w ich domach. Dlatego też IKEA stworzyła specjalną kolekcję dla psów i kotów...

Guggenheim udostępnia za darmo ponad 200 książek o sztuce Sztuka

Guggenheim udostępnia za darmo ponad 200 książek o sztuce

To nie lada gratka dla fanów sztuki. Muzeum imienia Solomona R. Guggenheima udostępniło ponad 200 książek i albumów o sztuce na swojej stronie internetowej. Zupełnie za darmo...

IKEA zmienia swoje logo Wnętrza

IKEA zmienia swoje logo

IKEA to jedna z najbardziej znanych meblowych marek świata. Kultowe są nie tylko produkowane przez szwedzką markę meble takie jak regał Billy czy też fotel POÄNG, ale także sama jej identyfikacja...

Wielki powrót Muminków Lifestyle

Wielki powrót Muminków

Historia Muminków stworzona przez Tove i Larsa Janssonów w Finlandii uważana jest za dobro narodowe. Mała Mi, Migotka czy Włóczykij to postaci rozpoznawalne niemal w całej Europie. Teraz Muminki powracają, tym razem w formie animowanego serialu...

Polska restauracja otrzymała tytuł najpiękniejszej na świecie Wnętrza

Polska restauracja otrzymała tytuł najpiękniejszej na świecie

O tym, że polskie restauracje i kawiarnie mogą się pochwalić doskonałymi wnętrzami nie musimy nikogo przekonywać – wystarczy zajrzeć do naszego ostatniego albumu „Urban Guide”. Dla nieprzekonanych mamy jeszcze jeden argument: wrocławska restauracja zyskała ostatnio tytuł najpiękniejszej na...

Ogromna wystawa Fridy Kahlo dostępna online za darmo! Sztuka

Ogromna wystawa Fridy Kahlo dostępna online za darmo!

Frida Kahlo to jedna z najbardziej charakterystycznych postaci świata sztuki XX wieku. Szerszej publiczności znana jest dzięki kultowemu już filmowi „Frida” z Salmą Hayek w roli głównej...

Chińskie miasta widma Architektura

Chińskie miasta widma

Są ich dziesiątki a każde zamiast milionów zamieszkują „zaledwie” tysiące Chińczyków tworząc opustoszałe scenerie jak z apokalipsy. Miasta-widma Państwa Środka są przerażające i fascynujące za razem. Zobaczcie!

Polak uznany najlepszym na świecie twórcą fotografii czarno-białej Lifestyle

Polak uznany najlepszym na świecie twórcą fotografii czarno-białej

12 kwietnia ogłoszono wyniki prestiżowego Konkursu Fotograficznego One Eyeland na dziesięciu najlepszych twórców fotografii czarno-białej na świecie. Pierwsze miejsce zajął w nim polski fotograf Szymon Brodziak, potwierdzając tym samym swoje miejsce w światowej czołówce artystów zajmujących się...

Poznańska restauracja zakazuje wstępu z dziećmi Lifestyle

Poznańska restauracja zakazuje wstępu z dziećmi

Właściciele poznańskiej restauracji Parma i Rukola Caffe &Ristorante zdecydowali się na wprowadzenie zakazu wstępu dzieci do lat 6. Swoją decyzję uzasadniają wizytą wyjątkowo trudnych klientów z dziećmi, po których sprzątanie restauracji zajęło co najmniej kilka godzin...

Aleksandra Woroniecka szefową mody paryskiego Vogue! Lifestyle

Aleksandra Woroniecka szefową mody paryskiego Vogue!

"Vogue” to jeden z najbardziej prestiżowych tytułów na świecie. Takich osób jak Anna Wintour, Grace Coddington, Carine Roitfeld czy też Emmanuelle Alt w świecie mody nikomu nie trzeba przedstawiać. Teraz do tego grona dołączyła Aleksandra Woroniecka...

Reakcja IKEA na pogryzione atrapy jabłek w Lublinie Lifestyle

Reakcja IKEA na pogryzione atrapy jabłek w Lublinie

Przy okazji otwarcia nowego sklepu IKEA w Lublinie głośno było o klientach, którzy nie mogli doczekać się otwarcia popularnego sklepu. Niektórzy z nich skusili się na porozstawiane na wystawach zielone jabłka, które okazały się atrapami...

700-metrowy apartament w Krakowie wystawiony na sprzedaż Wnętrza

700-metrowy apartament w Krakowie wystawiony na sprzedaż

Ten niezwykły apartament to z pewnością jedna z najbardziej wyjątkowych inwestycji w Polsce. Jego powierzchnia to aż 700 metrów kwadratowych, a za projekt wnętrza odpowiada paryska pracownia Gottesman - Szmelcman...

Wzruszająca reklama odrzucona przez adidas Lifestyle

Wzruszająca reklama odrzucona przez adidas

Młody student nakręcił reklamę adidasa, która stała się już internetowym hitem. Przed publikacją usiłował skontaktować się z marka, jednak po wysłaniu swojego video nie dostał żadnej odpowiedzi. Czy adidas przegapił najlepszą reklamę w swojej historii...

Nowy katalog IKEA 2018 Dizajn

Nowy katalog IKEA 2018

Wielu z nas ma w domu katalog szwedzkiej sieci, a najwięksi miłośnicy marki czekają na niego już od miesięcy. Zobaczcie, co zaproponuje nam IKEA w nowym sezonie...

Polska marka tworzy fronty do szafek IKEA Dizajn

Polska marka tworzy fronty do szafek IKEA

Nieszablonowe fronty do szafek IKEA? Pisaliśmy już o takich inicjatywach jak Plykea (fronty ze sklejki) czy też o marce Superfront. Teraz nadszedł czas na polską firmę specjalizującą się w ty temacie - FRØPT...

Polska firma wymyśliła dom, który złożysz w 3 dni! Architektura

Polska firma wymyśliła dom, który złożysz w 3 dni!

Dom, który jest tani, można go złożyć w trzy dni i na dodatek produkuje energię. Niemożliwe? Polski start-up udowadnia, że jednak możliwe...

Arka Koniecznego najlepszym domem świata według magazynu Wallpaper*! Architektura

Arka Koniecznego najlepszym domem świata według magazynu Wallpaper*!

Pracownia Roberta Koniecznego święci ostatnio same triumfy. Niedawno budynek Centrum Dialogu przełomy został wyróżniony tytułem „World Building of the Year 2016”, teraz doceniona została inna realizacja architekta...

Kolory Pantone na wiosnę-lato 2019 Dizajn

Kolory Pantone na wiosnę-lato 2019

Pantone to jedna z najpopularniejszych marek zajmujących się kolorami. Wybory koloru roku Pantone zawsze budzą duże zainteresowanie, nie tylko w świecie designu i mody. Zobaczcie, jaka paleta kolorystyczna będzie modna według amerykańskiego instytutu na wiosnę-lato 2019...

W razie przyjęcia zgłoszenia na twój adres e-mail zostanie wysłane potwierdzenie.
Label Magazine zastrzega sobie selekcję zgłoszeń.

Szanowni Państwo,
Ponieważ cenimy Państwa prywatność zwracamy się z prośbą o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz o wyrażenie zgody na przetwarzanie Państwa danych osobowych poprzez kliknięcie: „Zapoznałem się, wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych”. Możliwość wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych przysługuje Państwu w każdym czasie.
Informujemy Państwa, iż w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, używamy technologii, takich jak pliki cookie, służących do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści oraz analizowania ruchu na stronach i w Internecie.
Administratorem Państwa danych osobowych, czyli podmiotem decydującym o sposobie i celu przetwarzania danych osobowych jest spółka pod firmą Labelpunks Publishing House spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, ul. Jeziorowa 67R, 03-991 Warszawa, wpisana do Rejestru Przedsiębiorców, prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: 0000582223, NIP: 9522140360, REGON: 362811672.
W przypadku braku zgody na przetwarzanie Państwa danych osobowych prosimy o opuszczenie strony.
W razie wystąpienia jakichkolwiek pytań dotyczących przetwarzania danych osobowych prosimy o kontakt pod adresem daneoosowe@label-magazine.com. Szczegółowe informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych znajdą Państwo w zakładce polityka prywatności.

Zapoznałem się, wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych