Dialog z historią na praskich Vinohradach. Renowacja willi w Kolonii Pisarzy
W sercu praskiej dzielnicy Vinohrady, w obrębie zabytkowej strefy chronionej, stoi dom o wyjątkowym rodowodzie. Wybudowany w latach 30. XX wieku jako część kolonii założonej przez Spółdzielnię Budowlaną Dziennikarzy i Pisarzy, przez lata tracił swój blask pod warstwami niefortunnych remontów. Pracownia Atelier Hajný podjęła się wyzwania przywrócenia mu dawnej świetności, nie tworząc jednak muzeum, lecz przestrzeń gotową na wyzwania współczesnego życia.
Historia tego miejsca sięga 1912 roku, kiedy to powstała idea stworzenia enklawy dla praskiej elity intelektualnej. Sama willa, zaprojektowana przez architektów Tomáša Pražáka i Pavla Moravca, została oddana do użytku w latach 30.. Gdy w 2019 roku nowi właściciele nabyli połówkę tego bliźniaka, budynek znajdował się w opłakanym stanie. Jego renowacja stała się opowieścią o ratowaniu substancji historycznej przy jednoczesnym dostosowaniu jej do standardów współczesnego mieszkania.
Największym wyzwaniem okazała się elewacja. Oryginalna cegła, charakterystyczna dla tego typu architektury, została w przeszłości zniszczona przez pokrycie jej farbą. Ponieważ renowacja pierwotnego materiału była niemożliwa, architekci zdecydowali się na rozwiązanie kompromisowe, lecz niezwykle estetyczne. Po konsultacjach z konserwatorem zabytków, zastosowano dwucentymetrowe licówki cięte na miejscu z pełnych cegieł betonowych, co pozwoliło odtworzyć pierwotny charakter budynku.
Zmieniło się również podejście do otoczenia domu. Stary, niefunkcjonalny garaż zastąpiono nową, żelbetową konstrukcją, która pełni teraz podwójną funkcję: miejsca postojowego oraz fundamentu dla ogrodu rozciągającego się na jego dachu. Całość połączono windą, co dyskretnie wprowadziło nowoczesny komfort do historycznej bryły.
Wnętrze: między funkcjonalizmem a współczesnością
Pierwotnie willa służyła jednej rodzinie, z wyraźnym podziałem funkcji na czterech kondygnacjach. Inwestorzy pragnęli jednak stworzyć niezależne apartamenty także w przyziemiu i na poddaszu. Wymagało to ingerencji w układ komunikacyjny – do budynku wprowadzono nową klatkę schodową prowadzącą na strych, zachowując jednocześnie oryginalne, piękne drewniane schody łączące parter z piętrem.
Sercem domu pozostaje główny apartament, gdzie zachowano ducha lat 30. Salon i kuchnię wciąż oddziela oryginalna ściana z przesuwnymi drzwiami oraz wbudowaną witryną, które poddano gruntownej renowacji. To właśnie te elementy stały się punktem wyjścia do dialogu między starym a nowym.
Architekci z Atelier Hajný nie starali się na siłę udawać, że nowe elementy wyposażenia pochodzą z epoki. Zabudowa meblowa, choć nowoczesna i ponadczasowa, kłania się historii poprzez rzemieślnicze detale – ciemne powierzchnie pokryto bejcowanym fornirem dębowym, a uchwyty wykonano z litego dębu. Wnętrza dopełniają ikony czeskiego designu – repliki mebli kubistycznych i funkcjonalistycznych od firmy Modernista, zestawione z minimalistycznymi formami współczesnymi, jak marmurowy stół jadalniany.
Willa na Vinohradach odzyskała swój charakter, stając się miejscem, gdzie czeski funkcjonalizm prowadzi swobodną rozmowę ze współczesnością.
