BBGK Architekci zaprojektowali Bulwary Praskie. Warszawa zbliża się do Wisły
Teren dawnego toru testowego Fabryki Samochodów Osobowych na Pradze przez dekady pozostawał związany z przemysłową historią Żerania – odcięty od miasta i stanowiący barierę między nim a Wisłą. To też jedno z niewielu miejsc w Warszawie, gdzie miasto może bezpośrednio zbliżyć się do rzeki – dlatego na działce należącej do Mennicy Polskiej powstaje inwestycja mieszkaniowa Bulwary Praskie, której masterplan stworzyła pracownia BBGK Architekci.
Właśnie zakończony etap Bulwarów Praskich obejmuje 10 budynków, w tym 55-metrową wieżę oraz 764 mieszkania. Kolejne 13 budynków, w których powstanie 790 mieszkań, jest obecnie w budowie. Docelowo inwestycja ma objąć około 4 tys. mieszkań i ponad 50 budynków.
Głównym założeniem projektu było maksymalne wykorzystanie naturalnych atutów terenu i otworzenie tego fragmentu Pragi zarówno na miasto, jak i na rzekę. To otwarcie na Wisłę dodatkowo wzmocni planowany Park Naturalny Golędzinów, który powstanie po sąsiedzku, na obszarze nadwiślańskich łęgów.
Fabryka Samochodów Osobowych powstała na Żeraniu pod koniec lat 40. XX wieku, w czasach, gdy motoryzacja była wizytówką powojennej odbudowy i dowodem industrialnego awansu. Produkowano tu Warszawy, Syreny, Polskie Fiaty i Polonezy, a w późniejszych latach także samochody marek Daewoo i Chevrolet. Biegnący wzdłuż fabryki odcinek dzisiejszej Jagiellońskiej został zaprojektowany na miarę ówczesnych ambicji przemysłowych – jako szeroka, wielopasmowa arteria obsługująca ruch ciężarowy i pracowniczy zakładu, a nie przestrzeń miejska w dzisiejszym rozumieniu tego słowa.
Produkcja w fabryce zakończyła się w 2011 roku, gdy z linii montażowej zjechało ostatnie auto. Wówczas spojrzenie na stolicę było już inne, a rzeka i tereny nadwiślańskie zaczynały być postrzegane jako jej największy, wciąż niewykorzystany atut.
„Najbardziej wyjątkowym i charakterystycznym elementem tej części Niziny Mazowieckiej jest Wisła i otaczająca ją przyroda. Pod tym względem działka, na której powstają Bulwary Praskie, jest zupełnie wyjątkowa, ze swoją idealną ekspozycją na światło, bliskością rzeki, kontaktem z naturą i widokiem na panoramę centrum. Jeżeli w jakimś miejscu należy dziś budować miasto, to właśnie tutaj” – podkreślają architekci z pracowni BBGK.
Nowa zabudowa zajmuje podłużną przestrzeń pomiędzy ulicą Jagiellońską a Wisłą. Jej układ połączy miejski charakter Pragi z bliskością rzeki i rozległych terenów nadwiślańskich. Po zachodniej stronie założenia będzie rozciągał się Park Naturalny Golędzinów, jedna z największych planowanych przestrzeni parkowych w Warszawie, obejmujący około 65 hektarów wzdłuż Wisły. Teren przyszłego parku znajduje się w granicach obszaru Natura 2000 „Dolina Środkowej Wisły” oraz Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Ta bliskość chronionej przyrody nadwiślańskiej była jednym z istotnych uwarunkowań, które uwzględniono podczas kształtowania zabudowy i zagospodarowania.
Związek z krajobrazem znajdzie też swoje przedłużenie wewnątrz inwestycji. Przez cały zespół będzie przebiegać zielona oś – linearny park o długości około kilometra, który połączy kolejne kwartały Bulwarów Praskich. Na jego przeciwległych krańcach zaplanowano place, które docelowo mają pełnić funkcję miejskich ryneczków i otwierać Bulwary na mieszkańców Warszawy.
Sam układ urbanistyczny czerpie z klasycznych zasad budowania miasta: czytelnych kwartałów, hierarchii ulic, przestrzeni wspólnych i stopniowania skali zabudowy. Od strony Jagiellońskiej wyższe budynki stworzą miejską pierzeję, a ich partery zajmą lokale usługowe.
W kierunku rzeki zabudowa będzie się zmniejszać, a najbliżej Wisły powstaną pięcio- i sześciokondygnacyjne wille miejskie. Układ zamkną dwie wieże – główne dominanty całego założenia i ważny punkt w panoramie Warszawy oglądanej z lewego brzegu Wisły. Jedna z nich, 55-metrowa, została już zrealizowana.
Poszczególne kwartały będą miały własne proporcje i charakter. Istotnym punktem wyjścia projektu było też takie ustawienie budynków, by możliwie wiele mieszkań miało widok na Wisłę i tereny nadwiślańskie. Przesunięcia brył i odpowiednie osie widokowe pozwalają zachować kontakt z rzeką także z dalszych części Bulwarów Praskich.
W kwestii samej architektury postawiono na klasyczne inspiracje miejskie i rozwiązania, które mają dobrze wyglądać także za kilkanaście czy kilkadziesiąt lat. Stonowana kolorystyka, zastosowanie kamienia i oszczędny, indywidualnie projektowany detal zbudują charakter poszczególnych budynków. Pojawiają się też subtelne nawiązania kolorystyczne do architektury południa Europy. W ramach jednego założenia powstają mieszkania o różnej wielkości i standardzie, odpowiadające na potrzeby różnych mieszkańców.
Ważną rolę w kształtowaniu architektury odegrał sam inwestor, którym jest Mennica Polska. Jej historia sięga kilkaset lat wstecz, a Bulwary mają być współczesnym wyrazem idei trwałości, dobrze zaprojektowanym fragmentem miasta, który będzie służył przez dziesięciolecia.
