Betonowy świadek historii. Muzeum Architektury we Wrocławiu szykuje nową wystawę
W czwartek 14 maja w Muzeum Architektury we Wrocławiu ruszy wystawa, która przywrócić ma pamięć o niezwykłym wcieleniu trasy A4. Ekspozycja „Na środkowym pasie latem trawa była wysoka" przypomni oglądającym, że zanim dolnośląski odcinek stał się najruchliwszą arterią w regionie, służył mieszkańcom jako miejsce niedzielnych spacerów, pikników i wycieczek rowerowych wśród wysokich traw.
Ekspozycja rzuci nowe światło na jeden z najbardziej charakterystycznych elementów dolnośląskiego krajobrazu. Wystawa zatytułowana „Na środkowym pasie latem trawa była wysoka” to wielowątkowa opowieść o dolnośląskim odcinku autostrady A4. Historia ta obejmuje niemal sto lat transformacji, podczas których betonowa arteria zmieniała swoje funkcje, znaczenia polityczne oraz społeczne postrzeganie.
Dzisiejsza trasa A4 narodziła się w latach 30. XX wieku jako Reichsautobahn 9. Stanowiła wówczas kluczowy element propagandowego planu budowy nowoczesnej sieci drogowej III Rzeszy. Po zakończeniu II wojny światowej Polska przejęła tę specyficzną, betonową spuściznę, nadając jej oznaczenie drogi krajowej E22. Przez kolejne dekady autostrada trwała w stanie swoistego zawieszenia – betonowe płyty powoli pękały, a natura zaczęła upominać się o swoje miejsce.
To właśnie w tym okresie doszło do niezwykłego zjawiska społecznego, które stanowi serce wystawy. Mieszkańcy Dolnego Śląska zaczęli oswajać tę przestrzeń, nadając jej zupełnie nowe, rekreacyjne funkcje. W ich wspomnieniach dawna arteria jawi się jako miejsce tętniące życiem, gdzie wyprawiano się na niedzielne przejażdżki, rozkładano koce wśród traw, pleciono wianki lub spacerowano całymi rodzinami. Ówczesna autostrada była przestrzenią wolności i pikników, co drastycznie odbiega od dzisiejszego obrazu zatłoczonej i pędzącej trasy szybkiego ruchu.
Projekt kuratorski Agaty Ciastoń jest efektem wieloletnich badań prowadzonych w archiwach publicznych i prywatnych zbiorach. Wystawa stanowi rozwinięcie jej wcześniejszej pracy badawczej, w której autorka analizowała kulturowe oraz historyczne warstwy drogi. Ekspozycja została skonstruowana jako fascynujący labirynt archiwaliów, w którym unikalne plany i mapy sąsiadują z fotografiami pochodzącymi z Archiwum Budowlanego Wrocławia czy kronik zakładowych.
W tej sentymentalnej i dokumentalnej podróży kuratorce towarzyszą zaproszeni artyści: Ewa Axelrad, Alicja Bielawska, Emanuel Geisser i Kama Sokolnicka, Marlena Kudlicka, Natalia LL, Piotr P. Skiba, Łukasz Wojciechowski. Ich współczesne prace wchodzą w dialog z materiałami historycznymi, tworząc wielogłosową narrację o styku ludzkiego doświadczenia z surową materialnością betonu. Wystawa pozwoli zrozumieć, jak dolnośląski odcinek A4 splatał losy polskie i niemieckie, stając się niemym świadkiem wielkiej historii oraz tłem dla tysięcy intymnych, codziennych przeżyć.
Więcej:
