Jej rzeźby z drutu zapisały się w historii. Pierwsza retrospektywa Ruth Asawy w Europie
Ruth Asawa dzięki swoim rzeźbom z drutu zajęła wyjątkowe miejsce w historii sztuki XX wieku. Przekształcała najprostsze materiały w fascynujące rzeźby, zacierając granice między abstrakcją a figuracją, sztuką a rzemiosłem. Teraz jej pierwsza pośmiertna retrospektywa, a zarazem pierwsza retrospektywa w Europie, zawitała do Fondation Beyeler w Szwajcarii.
Autor: MG
Zdjęcie główne: Ruth Asawa wśród swoich rzeźb z zaplatanego drutu, listopad 1954, fot. Nat Farbman / The LIFE Picture Collection / Shutterstock © 2026 Ruth Asawa Lanier, Inc., dzięki uprzejmości Davida Zwirnera
Retrospektywę zorganizowano z okazji 100. rocznicy urodzin artystki. Można na niej zobaczyć ponad 200 prac ze wszystkich etapów jej drogi artystycznej, w tym ikoniczne rzeźby z drutu, odlewy z brązu czy prace z giętego papieru. Wcześniej ekspozycja ta pokazywana była w San Francisco, Nowym Jorku i Bilbao, ale w Szwajcarii została wzbogacona o 15 dodatkowych dzieł, prezentowanych tylko tutaj.
Asawa postrzegała sztukę, codzienne życie i odpowiedzialność społeczną jako elementy nierozerwalnie ze sobą związane. Podczas podróży do Toluki w Meksyku w 1947 roku poznała technikę wyplatania koszy – wykorzystała ją do tworzenia drucianych rzeźb o organicznych formach. Jej najwcześniejsze prace składały się z prostych form, jednak z czasem stawały się coraz bardziej złożone i wymagające pod względem technicznym. Używała głównie standardowego drutu przemysłowego z różnych metali, szczególnie żelaza, mosiądzu i miedzi.
Wystawa przedstawia rozwój wielowątkowego dorobku Asawy na przestrzeni sześciu dekad i pokazuje, jak konsekwentnie badała podstawowe zagadnienia formy, przestrzeni i materiału. W każdym z etapów jej twórczości widać stałe elementy – zainteresowanie naturą i zamiłowanie do eksperymentów.
Jednym z wczesnych kluczowych dzieł jest reliefowa praca na papierze Untitled (S.691, Wall-Mounted Paperfold with Horizontal Stripes) z 1951 roku, w której Asawa bada możliwości składania papieru jako przejścia od płaszczyzny do przestrzeni. Prace oparte na origami są ważnym punktem dla późniejszych etapów jej twórczości.
Zasadę zagnieżdżania form, którą Asawa określała mianem „forma w formie” (eng. continuous form within a form), można dostrzec w dziełach takich jak Untitled (S.407, Hanging Five-Lobed Continuous Form within a Form with Spheres in the Second and Third Lobes) z 1952 r. Pozornie przezroczysty materiał wiszącej rzeźby odsłania znajdujące się wewnątrz wielowarstwowe organiczne formy.
Obok pokazano też wczesne rysunki, akwarele, litografie stworzone podczas trzymiesięcznego pobytu w Tamarind Lithography Workshop w Los Angeles, akwarele i wielkoformatowe rysunki tuszem. A dobrym przykładem tego, jak Asawa integrowała sztukę z codziennością, są rzeźbione drzwi, które wykonała do swojego domu w 1961 roku.
Wystawa będzie otwarta do 10 stycznia 2027 r.
