"Rośliny są niezwykle cierpliwe". Rozmowa z malarką Weroniką Anną Rosą

Jej obrazy malowane na papierze gwaszem to prawdziwe portrety roślin. Bo w pracach Weroniki Anny Rosy nie chodzi o botaniczną precyzję, ale zrozumienie przyrody i poszukiwanie w niej algorytmu form i charakteru. Z artystką rozmawiamy o tym, dlaczego zainteresowała ją stara malarska technika, co fascynuje ją w świecie roślin i jak na jej twórczość wpłynęła przeprowadzka do Portugalii.

Autor: MB

Zdjęcia: archiwum prywatne artystki; Eliza Krakówka

https://www.weronikaanna-rosa.com/

Dodaj do ulubionych artykułów Usuń z ulubionych artykułów

To nie przypadek, że w Twoim życiu znalazła się sztuka.
Wychowałam się w rodzinie połowicznie artystycznej, więc wyrastałam wśród sztuki od dziecka, a w połowie związanej z naukami biochemicznymi, stąd moje zainteresowanie botaniką. Świadomie zaczęłam się interesować sztuką, gdy dostałam puszkę z reprodukcją obrazu Klimta. Tata przywiózł ją w latach 90. z Austrii z podróży służbowej. To był pierwszy raz w życiu, gdy obrazek zestawiłam z konkretną tendencją artystyczną i postawą twórcy.

Nie wybrałaś jednak studiów artystycznych.
Przez trzy lata uczyłam się rysunku architektonicznego. Gdy skończyłam 18 lat, nadszedł pierwszy moment, gdy mogłam przesądzić o swoim losie w inny sposób, niż wybierając prostą drogę dalszej i przymusowej edukacji. Zdecydowałam się na "gap year" i wyjazd do Francji. Zamiast jechać do Paryża czy wsławionych w świecie sztuki dużych miast, trafiłam do rybackiej wioski nad Kanałem La Manche. Bardzo potrzebowałam wtedy zmiany otoczenia, chciałam się zintegrować z naturą i naturalnym cyklem, czego w Warszawie nie odczuwałam. Podczas tego roku pracowałam, miałam też dużo wolnego czasu, wypróbowałam więc różne dziedziny artystyczne - ceramikę, malowanie na jedwabiu, klasyczne malarstwo. Po powrocie do Warszawy chciałam być już absolutnie niezależna, zaczęłam pracę w branży audiowizualnej i wybrałam studia zaoczne. ASP nie dawało takiej możliwości, padło więc na historię sztuki – wybór oczywisty dla mnie, bo sztuką interesowałam się też w sposób teoretyczny.

Czy ta wiedza teoretyczna wpłynęła na Twoją dzisiejszą twórczość?
Bardzo bliski jest mi ruch Arts and Crafts, który narodził się pod koniec XIX wieku w Wielkiej Brytanii, jako sprzeciw wobec ruchu industrializacyjnego. Doceniam w nim szacunek do rzemiosła, technikę i estetykę. Podzielam też zdanie Williama Morrisa, jednego z głównych przedstawicieli tego ruchu, że potrzebujemy piękna, które czyni nasze życie lepszym. 

Równie istotne są dla mnie wszelkie artystyczne tendencje końca XIX wieku, zwłaszcza francuski nabizm i secesja, czerpiące ze sztuki azjatyckiej. Jest w nich dużo linearyzmu, przy czym linia jest bardzo organiczna, płynna, ważna jest plama koloru w sposób harmonijny zestawiona z resztą kompozycji. Wiele ówczesnych nurtów artystycznych czerpało też inspiracje z natury i traktowało ją jako niezależny temat.

To stoi zupełnie w kontrze do współczesnej, młodej sztuki.
W czasach, w których żyjemy, jest bardzo dużo szokowania obrazem, który stał się wszechobecny i bardzo zmanipulowany. Okrutne rzeczy oglądamy nie tylko na ekranach telewizorów czy smartfonów, ale i w sztukach plastycznych. Nie mam potrzeby powielania tego, ani mówienia o drastycznych czy szokujących zdarzeniach. Dlatego wracam o wiek wcześniej, w stronę harmonii kompozycji, linii i koloru. Robię zwrot ku naturze i pielęgnacji tradycji, bo gwasz, którym się posługuję, jest jedną ze starszych technik malarskich.

Dlaczego zainteresowała Cię ta mało dziś popularna technika?
Zanim przeprowadziłam się do Portugalii, wynajęłam dom na starej Ochocie w Warszawie. To była stara willa po scenografce Ewie Starowieyskiej i reżyserze teatralnym Erwinie Axerze. Studiowałam wtedy historię sztuki i szukałam tematu na pracę licencjacką. Zapytałam właścicieli domu, czy mogłabym mieć dostęp do pracowni Ewy Starowieyskiej. Zgodzili się. Pracownia była zachowana perfekcyjnie, a ja mogłam tam prowadzić poszukiwania na temat twórczości i technik pracy, które Ewa Starowieyska stosowała przy tworzeniu scenografii i projektów kostiumów teatralnych. Było tam mnóstwo skrzyń z gwaszami. Rodzina scenografki zaproponowała mi, żebym je przygarnęła i tak zaczęłam eksperymentowanie z tą techniką. Do dziś używam tej samej marki i gamy farb.

Wzbogacasz tę technikę o nowe elementy?
Do gwaszu dodaję złoty tusz japoński. To trochę reminiscencja gutty – żywicznej konturówki używanej w malarstwie na jedwabiu, która oddziela plamy koloru. Ja zastępuję jedwab papierem kraft, farby do jedwabiu gwaszem, a konturówkę złotym tuszem japońskim.

Twoja twórczość to nie tylko malarstwo.
Miałam szansę stworzyć kilka kolekcji tkanin użytkowych oraz kolekcję chust jedwabnych, które trafiły do sklepu londyńskiego Victoria&Albert Museum. Projektuję wszystko ręcznie na papierze, a następnie te tkaniny są w krótkich seriach drukowane.

Dlaczego w swoich pracach skupiasz się na roślinach?
Moi dziadkowie byli biochemikami bardzo wiązanymi z naturą. Za każdym razem, gdy jeździłam do nich za miasto, moimi dziecięcymi zabawami było robienie zielników, identyfikacja roślin czy uczenie się ich nazw łacińskich. To były moje puzzle i klocki lego. Za niezwykle wdzięczne w roślinach uważam to, że można zbliżyć się do nich i poza wzrokową obserwacją, zmysłowo je odebrać - poprzez zapach czy dotyk. Rośliny są też niezwykle cierpliwe, w odróżnieniu od żywego modela można je obracać w palcach, można się na nie patrzeć dniami i one się nie poruszą poza naturalną metamorfozą. Możliwość intymnego podejścia do rośliny i szansa obejrzenia jej pod każdym kątem po prostu mnie fascynuje.

Swoje obrazy nazywasz portretami i zawsze przedstawiasz na nich tylko jedną roślinę.
Moja metodologia pracy oparta jest na początku na obserwacji rośliny i próbie jej zrozumienia. Dlatego też wybieram tylko jedną, by móc się jej oddać i w pełni ją pojąć. Pierwsze szkice przygotowawcze to poszukiwanie formy i reguł. Każda roślina rządzi się pewnymi schematami anatomicznymi i powtarzalnością. Staram się wyrobić pewien algorytm na formy, które w tej roślinie są widoczne. Gdy zaczynam tworzyć kompozycję obrazu, zostaję już tylko z moją syntezą rośliny oraz szkicami analitycznymi i maluję własną jej wersję. Trochę na wzór portretu, bo nie chodzi o naukowy i botaniczny rysunek, ale obraz, który porusza warstwę wewnętrzną rośliny i opowie o jej charakterze, o tym co czyni ją wyjątkową.

Która ze sportretowanych roślin była dla Ciebie najciekawsza?
Mam trudność z kwiatami, które są oczywiste lub zbyt regularne czy piękne. Od nich odchodzę. Z malowanych ostatnio roślin szczególne wrażenie zrobiły na mnie tygrysie orchidee. Chciałam zaznaczyć ich drapieżność i dzikość, nie tylko ze względu na wygląd i zwierzęce umaszczenie, ale także historię i ewolucję gatunku orchideowego. Tzw. „gorączka orchideowa”, trwający do dziś fenomen na skalę światową, zaburzył naturalną gospodarkę tych roślin i doprowadził do wielu ludzkich zbrodni, zaślepionych rządzą posiadania najrzadszych odmian tego kwiatu.

Czy malowanie roślin może być wyzwaniem?
Każdy obraz jest dla mnie nowym wyzwaniem, ale jednym z większych był "Hidden Potential”, portretujący lilię pająkową, powszechnie nazywaną Ismeną. Ta roślina ma pajęczą anatomię, w ruchu swoich wydłużonych płatków ma coś z nóg pajęczych, a ja mam okropną arachnofobię! Podejście do tego tematu i próba zakochania się w czymś, co jest na pozór obrzydliwe i odrażające, nie było na pewno łatwe, ale artystycznie i psychologicznie, to jeden z moich ciekawszych obrazów.

Czy na co dzień w swoim mieszkaniu otaczasz się wieloma roślinami?
Mam szczęście, że w moim mieszkaniu są dwie werandy, dlatego rośliny są głównie na zewnątrz. Do wnętrza wprowadzam tylko te, które są aktualnym tematem mojej pracy.

Czy jest jakaś roślina, którą szczególnie chciałabyś sportretować?
To korona cesarska, którą można oglądać w ogrodzie botanicznym w Powsinie czy dostać w niektórych kwiaciarniach. Ale spóźniłam się, bo gdy przyleciałam do Polski, okazało się, że kwiat już przekwitł. Mam teraz na jego punkcie obsesję, czytam o jego historii i bogatej symbolice. W Iranie z kwiatem związany jest mit o śmierci bohatera, a korona cesarska symbolizuje rozpacz nad nim. Główki kwiatu podobne w formie do tulipanów są pochylone ku dołowi, w środku jest rysunek przypominający łzę. W kulturze irańskiej ta roślina opisywana jest jako płaczący kwiat w żałobie. To może być bardzo ciekawa narracja i odniesienie do dzisiejszej sytuacji na świecie.

Jak trafiłaś do Portugalii?
Pojechałam tam pierwszy raz w 2011 roku, gdy Portugalia nie była jeszcze tak popularna, jak teraz. Zupełnie mnie oczarowała, poczułam się tam po prostu dobrze i byłam pewna, że to miejsce, w którym chciałabym zostać na dłużej. W 2016 roku dostałam stypendium od Instytutu Historii Sztuki w Lizbonie. Miał być rok, a jestem tam już prawie siedem lat. Niezwykle wpłynęło to na moją twórczość, bo światło portugalskie jest intensywne, sprawia że kolory wybrzmiewają inaczej niż w Polsce. W ciągu roku jest go też po prostu dużo więcej, a ja bardzo potrzebuję światła do mojej pracy. Podoba mi się też żywa i barwna architektura Portugalii oraz kolor, który gra w tamtejszej kulturze niezwykłą rolę. To mi dało odwagę, by śmielej używać barw, czego w Polsce się bałam. W Portugalii doceniam też to, że roślinność jest obecna przez cały rok, jest dużo gatunków egzotycznych, m.in. przywiezionych z kolonii portugalskich. O każdej porze roku jest coś co kwitnie i to pobudza mój apetyt na rośliny i inspiracje.

Nie wrócisz już do Polski?
Nie mówię "nie", ale jestem w takim momencie życia, że nie potrafię odpowiedzieć na to pytanie. Myślę, że Portugalia to nie jest mój ostatni port, ale nie wiem kiedy i jaki będzie następny.

fot. z wystawy - Eliza Krakówka

Prace Weroniki Anny Rosa można oglądać do 18 czerwca w warszawskiej Galerii Prześwit (dawny klub La Madam) na Rynku Nowego Miasta (ul. Freta 39). Ekspozycja połączona jest z rezydencją artystyczną. W galerii Prześwit zaaranżowano otwartą dla widzów przestrzeń, w której można obejrzeć proces pracy twórczej artystki.

Prace artystki można też obejrzeć na www.weronikaanna-rosa.com

Rozmawiała Maga Burkiewicz

Zobacz także:

Brak produktów w koszyku

+ Dodaj prenumeratę

Produkty brutto 0,00 zł

Produkty netto 0,00 zł

Aktywowano kupon:

Podsumowanie 0,00 zł

Przejdź do zamówienia

LABEL Magazine

LIVING Magazine



Polska licealistka stworzyła „kosmetyki” do walki z przemocą domową Lifestyle

Polska licealistka stworzyła „kosmetyki” do walki z przemocą domową

Przymusowa domowa kwarantanna to dla niektórych pułapka bez możliwości ucieczki. Ofiary przemocy domowej zostały zamknięte w swoich domach wraz z krzywdzącymi ich agresorami. Polska licealistka stworzyła niezwykłą inicjatywę, która ma pomóc walczyć z przemocą domową podczas epidemii.

Picasso w Muzeum Narodowym w Warszawie. Wystawa rusza 12 października Sztuka

Picasso w Muzeum Narodowym w Warszawie. Wystawa rusza 12 października

Muzeum Narodowe w Warszawie zaprasza na wyjątkową wystawę „Picasso”, która przeniesie nas w fascynujący świat twórczości jednego z najważniejszych artystów XX wieku – Pabla Picassa. Już od 12 października w ramach wydarzenia będzie można oglądać dzieła wypożyczone z kolekcji Museo Casa Natal...

Najprzyjemniejsze restauracje z ogródkami w stolicy Przewodnik

Najprzyjemniejsze restauracje z ogródkami w stolicy

Jedzenie na świeżym powietrzu po prostu smakuje lepiej. Gdzie w Warszawie połączymy rewelacyjne dania z klimatyczną atmosferą?

Gdzie zjeść i wypić nad Wisłą? Przewodnik

Gdzie zjeść i wypić nad Wisłą?

W tych restauracjach i barach zjecie wyśmienite jedzenie i wypijecie dobre drinki. Niestrudzonym imprezowiczom polecamy najlepsze miejsca na letnie wypady nad Wisłę, które karmią do późnych godzin nocnych.

Slow living: 16 najciekawszych hoteli butikowych w Polsce Przewodnik

Slow living: 16 najciekawszych hoteli butikowych w Polsce

Kameralny gościniec na skraju Kaszub, pałac z widokiem na jezioro czy designerski hotel w centrum miasta? Przed zaplanowaniem urlopu o tych miejscach warto pamiętać.

Mieszkanie w stylu vintage Wnętrza

Mieszkanie w stylu vintage

Dziś zapraszamy do nowojorskiego mieszkania, za którego projekt odpowiada pracownia Frederick Tang Architecture. Z apartmentu rozciąga się bajeczny widok - mieści się ono bowiem na 13-tym piętrze wieżowca w stylu art deco pochodzącego z 1926 roku!

Piękno koloru Wnętrza

Piękno koloru

Projektantki pracę rozpoczęły od stworzenia palety barw. Z premedytacją zdecydowały się na kontrastowe odcienie zieleni i różu, dopełniając je granatem. Całość łączy geometria, która pojawia się na ścianach ale także w elementach wyposażenia. Gdański salon piękności „Tam, gdzie lubię" zachwyca!

7 włoskich restauracji w Warszawie, w których poczujecie klimat Italii Przewodnik

7 włoskich restauracji w Warszawie, w których poczujecie klimat Italii

Warszawa pokochała kuchnię włoską. W stolicy nie brakuje knajpek z neapolitańską pizzą, czy daniami z różnych regionów Italii. Lista jest długa, można wybierać spośród trattorii, ristorante czy osterii. Prezentujemy subiektywny przegląd włoskich restauracji, w których nakarmicie nie tylko ciało,...

Eklektyczne wnętrze na Sarniej Wnętrza

Eklektyczne wnętrze na Sarniej

Powszechnie mówi się, że kluczem do trwałego i udanego związku jest znalezienie idealnej równowagi, balansu, złotego środka. Właśnie ta myśl przyświecała podczas projektowania architektce wnętrz ze studia LaskowskaWnętrza.

Gdzie kupować książki w Warszawie? Przewodnik

Gdzie kupować książki w Warszawie?

Dla nałogowych pożeraczy książek — oto najlepsze księgarnie w stolicy, bez których trudno byłoby o dobrą lekturę na podróż, wakacje czy popołudnie z herbatą.

Gdyńskie klasyczne inspiracje Wnętrza

Gdyńskie klasyczne inspiracje

W Gdyni niemal od zawsze tradycja przenikała się z nowoczesnością. To miasto-ikona modernistycznej architektury kryje w sobie tak wiele i wciąż inspiruje!

Immersyjna podróż w głąb ludzkiego ciała. BMW Art Club. Przyszłość to sztuka zaprasza na wystawę VR „EVOLVER” Lifestyle

Immersyjna podróż w głąb ludzkiego ciała. BMW Art Club. Przyszłość to sztuka zaprasza na wystawę VR „EVOLVER”

Zobacz, jak tlen przemierza struktury ukryte głęboko pod skórą. Dzięki technologii VR twórcy spektaklu pokazują proces oddychania – od pobrania powietrza ustami do płuc, przez jego transport systemem naczyń krwionośnych do komórek, aż po uwolnienie z powrotem do świata zewnętrznego. Widzom...

Apartament w starej kamienicy Wnętrza

Apartament w starej kamienicy

To jasne, przestronne 100 metrowe mieszkanie znajduje się w secesyjnej kamienicy w sercu poznańskiej Wildy. Ta historyczna dzielnica Poznania niegdyś ciesząca się złą sławą obecnie przechodzi transformację. Kolejne kamienice zostają odrestaurowane, powstają modne restauracje i kawiarnie.

Jean-Michel Basquiat, czyli buntownik wart miliardy dolarów Sztuka

Jean-Michel Basquiat, czyli buntownik wart miliardy dolarów

Jego prace kupili m.in. Madonna, Jay-Z, Leonardo DiCaprio czy Johnny Depp. Gdyby dziś wycenić wszystkie dzieła Basquiat’a, ich rynkowa wartość przekroczyłaby kilka miliardów dolarów. Swój pierwszy obraz Cadillac Moon (1981) sprzedał wokalistce Debbie Harry, frontmance punkrockowego zespołu Blondie...

Ona jedna a ich trzech ... i ich 60 m2 Wnętrza

Ona jedna a ich trzech ... i ich 60 m2

Wspólnie stworzyli przestrzeń w której żyją w zgodzie ze sobą a ich wnętrze w pełni uosabia to kim są, o czym marzą i do czego zmierzają. To ich kolejne mieszkanie do wyboru którego trochę skłoniła ich powiększająca się rodzina.

Jak mieszkają Koreańczycy? Rozmowa z Wiolą Błazucką Lifestyle

Jak mieszkają Koreańczycy? Rozmowa z Wiolą Błazucką

Białe meble na wysoki połysk, duże okna, które trudno umyć i masa gadżetów kuchennych oraz elektronicznych. O tym, jak się urządza mieszkania w Korei Południowej opowiada nam Wiola Błazucka, która prowadzi swój kanał na YouTube Pierogi z Kimchi.

Gdzie można zjeść najlepsze lody w Polsce? Lifestyle

Gdzie można zjeść najlepsze lody w Polsce?

Pomimo że pogoda jeszcze nas nie rozpieszcza, wielu z nas rozpoczęło już sezon delektowania się lodami w plenerze. W redakcji lubimy te oryginalne smaki – lody z hibiskusa, bzu czy awokado, ale doceniamy też te klasyczne, na przykład waniliowe, czekoladowe czy truskawkowe. Gdzie w Polsce można...

Kalkulator wyliczy, kiedy będzie „Golden Hour” Lifestyle

Kalkulator wyliczy, kiedy będzie „Golden Hour”

„Golden Hour” to popularna wśród profesjonalnych fotografów i miłośników zdjęć godzina, kiedy to słońce daje wyjątkowo malowniczą, złotą poświatę, która pięknie wychodzi na zdjęciach. Nie dziwi więc, że niektórzy fani fotografii potrafią wyczekiwać tej pory godzinami.

Strajk kobiet oczami artystów! Sztuka

Strajk kobiet oczami artystów!

Sztuka nie stoi obok życia, jest z nim silnie powiązana. Wrażliwość i wyczulenie artystów na społeczno-polityczne sytuacje przekłada się na ich twórczość. Popatrzcie na ich kreatywne reakcje na strajk kobiet w Polsce.

Polska projektantka Kamila Rudnicka stworzyła zestaw do domowej inseminacji Dizajn

Polska projektantka Kamila Rudnicka stworzyła zestaw do domowej inseminacji

Coraz więcej par boryka się z problemem niepłodności lub bezpłodności, ale ich chęć posiadania potomstwa nie maleje. Dlatego polska projektantka Kamila Rudnicka postanowiła im pomóc tworząc wyjątkowy zestaw do domowej inseminacji,

Mieszkanie dla 5-osobowej rodziny na 50 metrach Wnętrza

Mieszkanie dla 5-osobowej rodziny na 50 metrach

Ceny mieszkań w Paryżu są bardzo wysokie, nie dziwi zatem, że każdy metr jest tu na wagę złota. Ten projekt to spore wyzwanie dla architektów: celem było przekształcenie jednopokojowego, 50-metrowego mieszkania w miejsce dla 5-osobowej rodziny! Tego trudnego wyzwania podjęła się pracownia Nomadic...

W razie przyjęcia zgłoszenia na twój adres e-mail zostanie wysłane potwierdzenie.
Label Magazine zastrzega sobie selekcję zgłoszeń.