Tomás Saraceno w Haus der Kunst: instalacja, która chroni jeziora
Od 17 lipca 2026 w monachijskim Haus der Kunst trwa „Ancestral Futures". To największa dotychczasowa wystawa Tomása Saraceno w Niemczech - z unoszącymi się rzeźbami, pajęczymi strukturami i głosem rdzennych społeczności.
Autor: IM
Zdjęcia: Materiały prasowe
Zdj. gł.: Tomás Saraceno in collaboration. Ancestral Futures, Exhibition view, Haus der Kunst München, 2026; Photo: Agostino Osio © Haus der Kunst München, 2026
Argentyński artysta od blisko dwóch dekad łączy sztukę, architekturę, nauki przyrodnicze i Tradycyjną Wiedzę Ekologiczną (TEK). Zamiast dominacji człowieka proponuje współistnienie - stąd hasło wystawy „We Współpracy". Echo weneckich biennale i słynnej instalacji „In Orbit" z K21 w Düsseldorfie jest tu wyraźne, ale Saraceno idzie o krok dalej, włączając głosy nieludzkie i społeczności żyjące najbliżej natury.
Sercem ekspozycji jest „Towards the Sanctuary of Water" (2026) - instalacja stworzona z rdzenną siecią Red Atacama z regionu Salinas Grandes w północnej Argentynie. To część powstającego obiektu land artowego, budowanego andyjskimi technikami, który po ukończeniu przejdzie na własność jedenastu społeczności i ma chronić słone jeziora przed wydobyciem litu. To gest bezprecedensowy: samo muzeum bezpośrednio finansuje ten zewnętrzny projekt.
Wystawa zderza dwa wiodące nurty twórczości Saraceno: Aerocene - wizję lotu wolnego od paliw kopalnych oraz Arachnophilia —-badanie inteligencji, komunikacji i architektury pająków. Otwiera ją „Museo Aero Solar", ewolucyjne, latające muzeum budowane zbiorowo na sześciu kontynentach od 2007 roku z przetworzonych plastikowych toreb, utrzymujące się w powietrzu tylko dzięki słońcu i prądom termicznym. Zwiedzający mogą wziąć udział w warsztatach i pomóc w budowie nowej rzeźby, której start zaplanowano na jesień.
W kolejnych salach artysta zmienia skalę. Seria „Webs of At-tent(s)ion" i immersyjna instalacja „Algo-R(h)i(y)thms" udostępniają wibracje, których ludzkie ucho normalnie nie łapie - częstotliwości pająków krzyżakowatych zestawiono tu z sygnałami elektromagnetycznymi odległych galaktyk. Saraceno wystawia nawet cykl obrazów zapachowych przeznaczonych dla psów, podważając hegemonię ludzkiego wzroku.
Na wschodnim tarasie wisi „Cloud Cities: Species of Spaces and Other Pieces" - dwanaście komór przypominających chmury cumulonimbusy i sferyczne struktury Buckminstera Fullera, zaprojektowanych jako siedliska dla ptaków, owadów i miejskich pająków.
Wystawa ingeruje też w sam budynek. Moduł „Flashing Toilets" zmienia obieg wodno-kanalizacyjny muzeum: woda z mycia rąk wraca jako woda do spłukiwania toalet, co ma oszczędzać około miliona litrów rocznie.
Zobacz też:
