Tak wygląda najlepszy dom w Polsce. Nagroda SARP 2026 przyznana

Grand Prix SARP 2026 otrzymała pracownia MAK studio Łukasz Krzesiak za projekt Dom w Domu zrealizowany w Podkowie Leśnej. Jury nagrodziło „skromną” realizację, która nie próbuje imponować skalą ani efektowną formą. W uzasadnieniu podkreślono przede wszystkim decyzję o zachowaniu istniejącego budynku, ograniczenie ingerencji w działkę oraz odpowiedzialność wobec środowiska.

Zdaniem jury współczesna architektura stoi dziś przed wyzwaniami, w których sukces projektu nie wynika z efektownych gestów, ale z odpowiedzialności za środowisko i z umiejętnego gospodarowania zasobami. Nagrodzony dom został wskazany jako przykład takiego właśnie myślenia.

Projekt „Dom w Domu” powstał w Podkowie Leśnej wokół istniejącego budynku, który pierwotnie miał zostać rozebrany. Architekci zdecydowali jednak o jego zachowaniu i adaptacji, czyniąc z niego centralny element nowego domu. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że ten wybór stał się zarówno kompozycyjnym, jak i ideowym fundamentem całej realizacji. Pozwoliło to na maksymalne zredukowanie śladu węglowego inwestycji oraz ocalenie naturalnego kapitału działki.

Ceglany, zastany obiekt został oczyszczony do pierwotnej struktury materiałowej i otoczony nową architekturą opartą na zasadzie „box in box” - domu w domu. Stąd też nazwa projektu.

Ograniczono też ingerencję w drzewostan. Nowa struktura powstała z prefabrykowanego drewna CLT, a dzięki lekkiej technologii montażu uniknięto użycia ciężkiego sprzętu. SARP zwrócił też uwagę, że pomiędzy zastaną, ceglaną tkanką a otaczającym ją lasem powstał rodzaj przestrzennego i klimatycznego bufora - a to stworzyło dialog, w którym przenikają się dwa porządki.

W historycznej, niższej części zaprojektowano bardziej kameralne funkcje. Ta bryła wspiera też stabilizację temperatury, podczas gdy nowa, drewniana część otwiera wnętrza na światło i kontakt z naturą.

Pomieszczenia prowadzą użytkownika stopniowo ku górze i budują sekwencję kolejnych doświadczeń. Najniżej, najbliżej poziomu ziemi, znajduje się pokój ogrodnika, czyli inwestora silnie związanego z naturą i szukającego z nią realnego kontaktu.

Dalej przestrzeń stopniowo się otwiera: od poziomu wejścia przez kuchnię, jadalnię i salon, aż do oranżerii otwartej na ogród i las. Z niej przechodzi się do gabinetu i dalej do strefy nocnej na piętrze, gdzie znalazły się sypialnie, czytelnia oraz prywatna część rodziców z salonem kąpielowym i tarasem. Domknięciem jest wyjście na dach i zagłębiony deck otwarty na niebo oraz korony drzew.