Czołowi przedstawiciele awangardy: Tadeusz Kantor i Maria Jarema na Biennale w Wenecji
Wiosną w Wenecji odbędzie się wyjątkowa prezentacja polskiej sztuki powojennej. W historycznych przestrzeniach Procuratie Vecchie na Placu Świętego Marka zaprezentowana zostanie wystawa „Tadeusz Kantor (1915–1990). Emballage, Cricotage and Madame Jarema”. Ekspozycja będzie dostępna dla publiczności od 9 maja do 22 listopada 2026 roku i otrzymała tytuł oficjalnego wydarzenia towarzyszącego Biennale Arte.
Autor: MG
Zdjęcie główne: Tadeusz Kantor, Epoka chłopca, 1972, akryl na płótnie, 120 × 130 cm, Starak Collection, Tadeusz Kantor © Lech Stangret & Dorota Krakowska / Fundacja Tadeusza Kantora
To kolejna już prezentacja polskiej sztuki organizowana przez Fundację Rodziny Staraków w Wenecji. W poprzednich latach pokazywano tam twórczość Ryszarda Winiarskiego, Ewy Kuryluk i Andrzeja Wróblewskiego.
Tegoroczna wystawa skupi się na twórczości Tadeusza Kantora, jednej z najważniejszych postaci powojennej awangardy. Artysta znany jest przede wszystkim jako twórca teatru Cricot 2 i autor spektakli, które zdobyły międzynarodowe uznanie. Jego spektakl „Umarła klasa” z 1975 roku uznawany jest za jedno z najważniejszych dzieł teatru XX wieku. Podczas weneckiej wystawy będzie można zobaczyć projekcję tego tytułu, zestawioną z oryginalnymi obiektami teatralnymi – manekinami uczniów na zawsze uwięzionych w szkolnych ławkach.
Kantor nie działał jednak wyłącznie w teatrze, pozostawał bowiem artystą z pogranicza wielu dziedzin. Zajmował się malarstwem, scenografią, happeningiem i performansem. W Polsce należał do pionierów abstrakcji informel, eksperymentował z asamblażem i rozwijał własną koncepcję ambalażu. Jego działalność miała duże znaczenie dla rozwoju sztuki powojennej i wprowadzała do polskiego środowiska artystycznego idee obecne w międzynarodowej awangardzie.
Na wystawie pokazane zostaną różne etapy jego twórczości plastycznej – od kompozycji informel z przełomu lat 50. i 60., przez ambalaże z lat 60. i 70., po późne cykle malarskie „Dalej już nic” i „Cholernie spadam”. Uzupełnieniem będzie film „Uwaga, malarstwo”, zrealizowany przez Antoniego Nurzyńskiego i Mieczysława Waśkowskiego według koncepcji Kantora.
Nieodłączną częścią wystawy będzie także twórczość Marii Jaremy – malarki, rzeźbiarki i jedynej osoby, której zdaniu Kantor w pełni ufał. Była ona współtwórczynią przedwojennego teatru Cricot oraz współzałożycielką Cricot 2. Jej relacja z Kantorem, oparta na współpracy i intelektualnym partnerstwie, miała duże znaczenie dla rozwoju jego teatru. Na wystawie zostaną pokazane jej monotypie ze Starak Collection oraz projekty kostiumów do spektakli Kantora: „Mątwa” (1956) i „Cyrk” (1957).
