Crafted in Podlasie - tradycyjne techniki we współczesnej odsłonie
„Crafted in Podlasie. Design Meets Heritage”, wystawa, którą można było obejrzeć niedawno na targach w Mediolanie, to projekt na styku polskiego designu i dziedzictwa kulturowego. Cel jest jasny: pokazać współczesną twórczość regionu i sprawdzić, jak design może realnie wspierać ginące rzemiosła.
Autor: IM
Zdjęcia: MAYGO Design Studio
Projekt to świadome przetworzenie niematerialnego dziedzictwa tak, by było atrakcyjne dla dzisiejszej wrażliwości i globalnego rynku. Podlasie - z prastarymi lasami, tradycyjnymi wioskami, muzyką i rytuałami zakorzenionymi w dawnych praktykach - staje się tu laboratorium, w którym tradycja traktowana jest jak żywy organizm, a nie zamknięty rozdział.
Podlasie kryje bogactwo technik, form i symboli oraz wyrazisty język rzemiosła, który nadal jest rozpoznawalny. Ta gęstość lokalnych kodów wizualnych i materiałowych tworzy naturalne zaplecze dla projektu, który łączy twórców współczesnych z mistrzami tradycyjnych technik.
Od narzędzi codzienności do obiektów kolekcjonerskich
„Crafted in Podlasie. Design Meets Heritage” prezentuje oryginalne projekty i małe serie powstałe samodzielnie lub we współpracy między projektantami a rzemieślnikami z regionu. Klasyczne przedmioty użytkowe zostają przepisane na język designu: jako elementy wystroju wnętrz, obiekty kolekcjonerskie czy luksusowe detale.
W kolekcji pojawiają się m.in. drewniane obiekty będące reinterpretacją tradycyjnej podlaskiej architektury i lokalnego snycerstwa, przekształcone w meble lub wielkoformatowe intarsje inspirowane naturą regionu.
Istotną częścią ekspozycji są tkaniny i duże gobeliny, powstające zarówno w technikach nowoczesnych, jak i tradycyjnych - w tym podwójnego tkania - ale w wyraźnie współczesnych kompozycjach.
Obiekty sytuujące się na granicy funkcji i rzeźby to z kolei ceramiczne totemy inspirowane duchowością Podlasia, eksperymentalne lampy budujące światłem niemal magiczny nastrój oraz betonowe wazony z mocnymi, fluorescencyjnymi akcentami.
Wśród prac znajdują się też współczesne interpretacje słomianych dekoracji, takich jak podlaskie „pająki”, oraz wazony tworzone z wykorzystaniem technik plecionkarskich.
Zespół twórców
Za projektami stoją zarówno projektanci, jak i rzemieślnicy, których praktyka na co dzień związana jest z Podlasiem. Wśród uczestników są: projektantka produktu Małgorzata Truszkowska, rzemieślnik zajmujący się drewnem Jan Truszkowski, twórczyni tradycyjnych dekoracji ze słomy Sylwia Hryszko oraz artysta plecionkarz Adam Pliszko. Do tego dochodzą projektant i rzemieślnik Jan Godlewski, kaligraf i projektant Adam Romuald Kłodecki, mistrzyni tkactwa Bernarda Rość oraz artystki tkaczki: Justyna Małyszko i Justyna Sołomianko.
Listę uzupełniają projektantka i rzemieślniczka Aleksandra Jakuć oraz artystki zajmujące się ceramiką - Magdalena Kuczko i Katarzyna Gliwa, z której praktyką rzeźba mocno się zazębia. Ten zestaw nazwisk dobrze pokazuje, że w projekcie spotykają się różne skale pracy: od precyzyjnego rzemiosła po myślenie całymi narracjami wystawienniczymi.
Projekt współtworzą Anna Rogozińska oraz Małgorzata Truszkowska, kuratorki, które zawodowo poruszają się między światem sztuki, designu i rynku. Anna Rogozińska jest wykładowczynią Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu, doktorką nauk ekonomicznych, specjalizuje się w marketingu oraz rynku sztuki i przemysłów kreatywnych, a doświadczenie zdobywała w Londynie, Amsterdamie i Warszawie. Mieszka między Poznaniem a Mediolanem, analizując dynamikę lokalnych i globalnych rynków sztuki i designu z interdyscyplinarnej perspektywy, doradza kolekcjonerom prywatnym i instytucjom oraz publikuje na temat rynku sztuki, marketingu kultury i zarządzania instytucjami kreatywnymi.
Małgorzata Truszkowska - projektantka i dyrektor artystyczna, założycielka Maygo Design Studio, pochodząca z Podlasia - ukończyła Akademię Sztuk Pięknych w Gdańsku oraz studiowała na mediolańskiej Akademii Brera. Od 2007 roku działa międzynarodowo w obszarze designu i projektów artystycznych, a w 2025 roku otrzymała Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za osiągnięcia artystyczne i promocję polskiej kultury za granicą. W swojej praktyce łączy tradycyjne techniki z językiem współczesnego projektowania, skupiając się na materii, detalu i rzemieślniczej jakości - ten sposób myślenia jest fundamentem całego przedsięwzięcia „Crafted in Podlasie. Design Meets Heritage”.
