Nie żyje Yayoi Kusama. „Królowa kropek” odeszła w wieku 97 lat

„Malowała aż do ostatnich dni życia, nigdy nie odkładając pędzla, i nieustannie zgłębiała temat wiecznej miłości oraz nieśmiertelnej duszy” – czytamy w oficjalnym oświadczeniu. – „Będziemy kontynuować realizację pragnień Kusamy i poprzez sztukę nadal nieść ludziom na całym świecie nadzieję oraz siłę na przyszłość”.

Urodzona w 1929 roku od lat fascynowała publiczność na całym świecie. Przez ponad siedem dekad budowała własny, wyjątkowy język artystyczny. Jej sztuka koncentruje się wokół tematów nieskończoności, powtarzalności i zanikania własnej tożsamości, a historia jej zdrowia i tego, czym była dla niej sztuka, dodatkowo pogłębia te znaczenia. Charakterystyczne kropki, lustrzane przestrzenie i immersyjne instalacje stały się najbardziej rozpoznawalnymi elementami jej twórczości.

Yayoi Kusama w wieku około dziesięciu lat, ok. 1939, © YAYOI KUSAMA

Często nazywała siebie „współczesną Alicją z Krainy Czarów”, a jej twórczość doskonale oddaje ten stan. Choć jej prace, pełne dyń i intensywnych barw, wydają się na pierwszy rzut oka radosne i „wizualnie zabawne”, kryje się za nimi głęboki niepokój.

Fascynacja kropkami i powtarzalnymi wzorami zrodziła się bowiem z halucynacji, których doświadczała już jako dziesięcioletnia dziewczynka. Widziała wówczas aury przedmiotów i „rozmawiała” z fiołkami o ludzkich twarzach, a otaczający ją świat zlewał się w jeden, pulsujący wzór.

Przeniesienie tych wizji na płótno czy rzeźbę stało się dla niej formą autoterapii i sposobem na przetrwanie. Od 1977 roku artystka dobrowolnie mieszkała w szpitalu psychiatrycznym w Tokio. Nieopodal znajduje się jej studio, gdzie tworzyła z pomocą asystentów.

11 września w Stedelijk Museum w Amsterdamie otworzy się obszerna retrospektywa jej twórczości. Obejmie ona ponad siedem dekad jej twórczości: od wczesnych prac powstałych w Japonii po najnowsze realizacje. Jednym z głównych punktów będzie nowa wersja jednej z ikonicznych instalacji Kusamy, przygotowana specjalnie na tę okazję. Oprócz najbardziej znanych dzieł artystki publiczność zobaczy również historyczne prace, które nigdy wcześniej nie były prezentowane w Europie. Tak szeroka retrospektywa nabiera teraz nowego, upamiętniającego wyrazu.