Na Wawel zawitały prace jednej z najważniejszych polskich artystek współczesnych

Ogromne gniazdo wron, narodziny jako instalacja dźwiękowa i kryształ wkopany w ziemię. W Ogrodach Królewskich Zamku Królewskiego można zobaczyć artystyczną ingerencję w historyczną przestrzeń wzgórza. To dzieła jednej z najważniejszych polskich artystek współczesnych, znanej z realizacji w przestrzeni publicznej oraz projektów badających relacje między człowiekiem, środowiskiem i pamięcią miejsca – Joanny Rajkowskiej.

Autor: MG

Opublikowano: 27.04.2026

Zdjęcia: Jeremi Dobrzański, Zamek Królewski na Wawelu

wawel.krakow.pl

Dodaj do ulubionych artykułów Usuń z ulubionych artykułów

Wystawa „Wkrótce wszystko się zmieni” prowadzi widza przez kilka powiązanych ze sobą poziomów doświadczeń: od refleksji nad nielinearnością czasu, przez spotkanie z kruchością życia, aż po konfrontację z geologicznym trwaniem materii. Narracja rozwija się w przestrzeni zielonej wawelskiego wzgórza.

„Wawel jest miejscem, w którym historia jest niemal namacalna, ale jednocześnie pozostaje częścią znacznie dłuższych procesów – geologicznych, biologicznych, kulturowych. Wystawa Joanny Rajkowskiej pozwala spojrzeć na to miejsce z nowej perspektywy: nie tylko jak na przestrzeń tożsamą z przeszłością, lecz także jako na żywy organizm wpisany w ciągłe przemiany natury i kultury” – wyjaśnia prof. dr hab. Andrzej Betlej, dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu.

Kuratorką wystawy jest dr Bogumiła Wiśniewska, a inspiracją dla koncepcji stały się idee filozofa i teoretyka ekologii Timothy’ego Mortona, a w szczególności refleksja nad hiper obiektami, koncepcją „ekologii bez natury” oraz splątaniem bytów ludzkich i nieludzkich.

Jedną z najważniejszych prac jest instalacja dźwiękowa „Pisklę” – przeskalowane jajo ptaka, kosa. Koncentruje się ona na narodzinach, ale widz nie ogląda tego procesu. Zamiast tego doświadcza go poprzez dźwięk i wibrację.

Tytułowe dzieło „Wkrótce wszystko się zmieni” ma swój początek już w przestrzeni dziedzińca zewnętrznego, gdzie znalazł się minerał wkopany w ziemię. Odnosi się on do geologicznego czasu Wawelu, który znacznie przekracza ludzką historię i percepcję. Instalacja przywołuje także ideę ośrodka energii, przeniesionej z ciała człowieka do ziemi.

Słowo „wkrótce” w tytule nabiera w tym kontekście szczególnego znaczenia. Odnosi się nie do ludzkiego kalendarza, lecz do skali czasu geologicznego, w którym zmiana jest nieuchronna.

Z kolei „Gniazdo” jest autentycznym dziełem wron i pochodzi z korony słynnej warszawskiej palmy, która w rzeczywistości jest instalacją artystyczną „Pozdrowienia z Alei Jerozolimskich”.

„Wkrótce wszystko się zmieni” można oglądać do 30.09 2026.